Validebağ Fen Lisesi 11’inci sınıf öğrencileri Gülsüm Oral ve Melisa Yıldız’ın Biyoloji öğretmeni Pınar Özdemir danışmanlığında yazdığı ‘Lise Öğrencilerinin Covid-19 Hijyen Farkındalık Seviyesinin Belirlenmesi’ başlıklı makale, Milletlerarası Balkan Üniversitesi’nin Eğitim Bilimleri Dergisi’nde yayınlandı. Makale, dergiye gönderildiğinde birinci kademede müelliflerinin ismi bilinmeyen tutularak kör hakem etabından geçiyor. Hakemler, başlangıçta Oral ve Yıldız’ın yazmış olduğu makalenin, akademisyenler tarafından yazıldığını düşündüğü için kabul ettiler. Sonraki evre, akademik unvanı olmayan iki lise öğrencisi tarafından ortaya konan araştırma, tüm hakemlerin şaşırmasına neden oldu. “Bilimin temel ögesi meraktır ve merak, her yaşta mevcut. Bu yüzden bu üzere çalışmalar için üniversite seviyesine şartlanmamak gerektiğine inanıyoruz” diyen Oral ve Yıldız, makalelerini ve hazırlık süreçlerini anlattı:

LİSELİLERİN HABER KAYNAĞI TOPLUMSAL MEDYA
Pandemi başlayınca tüm dünya hiç bilmediğimiz bir şeyle çaba etmek durumunda kaldık. Bu devirde bildiğiniz üzere kitleleri kapsayan çalışmalar yapıldı ve daha çok Biyoloji’yle alakalıydı. Biz de bu durumu sosyolojik boyutuyla da ele almak istedik ve ‘Acaba bizim yaş kümemizin virüs hakkında farkındalıklar ne durumda?’ diye düşündük. 484 lise öğrencisi üzerinde bir anket çalışması yaptık. Yaşıtlarımız, bilhassa interneti etkin olarak kullandığı için virüs hakkında epeyce bilgi sahibi. Bilgileri nereden edindiklerini sorduğumuzda birinci sırada toplumsal medyanın yer aldığını gördük. Mnlem konusunda kimi farklılar var, örneğin; öğrencilerin yüzde 87,2’si ellerini 20 saniye yıkarken %4,5’i yıkamıyor ve yüzde 8,3’ünün el hijyeninin değerini bilmiyor. Genel manada virüsün yayılma suratının yüksek olması; insanların, temizliklerini en üst düzeyde sağlamaları ve etraftaki bireylere karşı yapılması gereken bir sorumluluk şuuru kazandırdı. Çalışmamız sonucunda lise öğrencilerinin bu bahiste şuurlu olduğunu söyleyebiliriz.

SANDIĞIMIZDAN ZORMUŞ
Derslerimiz ve ferdî merakımız münasebetiyle makale okuduğumuz için ya da yer aldığımız projeleri anlattığımız metinler hazırladığımız için bir birikimimiz vardı lakin tam manasıyla makale yazmak sandığımızdan da zormuş. Haftalarca kaynak taradık, yaklaşık 70 farklı kaynak inceledik ve bir anket oluşturduk. Buraya kadar kolay oldu bizim için. Harmanladığımız bilgileri ve anket sonuçları yazmaya gelince ise işler değişti. Objektif bir lisan kullanarak yazmak sandığımızdan zormuş, silip silip baştan yazdık. Danışmanımız Pınar Hoca sağ olsun bize bu bahiste çok yardımcı olduk, her bir cümlemiz tek tek okudu, gerekli yerleri düzeltti.

YARIM SAATTE ÇEVİRİ YAPTIK
Biz elimizden gelen en uygun biçimde çalışmamızı ortaya koyduk. Daha sonra dergiye göndermeye karar verdik. Göndermek için süremizin az olduğunu son anda öğrendik. “Makaleyi bugün göndermezseniz bir sonraki sayıya kalır” dediler ve çeviriyi yarım saat içinde yapıp gönderdik. Heyet bizim lise öğrencisi olduğumuzu bilmiyormuş, karışıklık da tam olarak burada ortaya çıktı. Kör hakem basamağında kim olduğumuz bilmeden kıymetlendirdikleri için rastgele bir akademik unvanı olmayan iki lise öğrencisi olduğumuz sonradan ortaya çıktı ve çok şaşırdıklarını lisana getirdiler, çalışmanın bilim için bedelli olduğu kanaatine vardılar ve böylelikle makalemiz yayınlandı.

KONGREYE DE KABUL ALDILAR
Oral ve Yıldız, bilim arenasında kendilerini göstermeye devam ediyor. 2018 yılından bu yana yurt içi ve yurt dışındaki akademisyenlerin dayanakları ve farklı üniversitelerin mesken sahipliğinde yapılan Memleketler arası Akademik Araştırmalar Kongresi’ne (ICAR) kabul edildiler ve ‘Ergenlik Periyodundaki Gençlerin COVID-19 Pandemi İdaresi Değerlendirmesi’ başlıklı araştırmaları hakkında 24 Ağustos’ta akademisyenlere sunum yapacaklar.