MOAB STELİ (KRAL MEŞA STELİ) HZ. DAVUT ADININ İLK KEZ GEÇTİĞİ BELGE

MOAB STELİ (KRAL MEŞA STELİ) HZ. DAVUT ADININ İLK KEZ GEÇTİĞİ BELGE
REKLAM ALANI
841
A+
A-
**görsel Moab steli-Louvre müzesi Paris **
İsrail’de, ölü denizin güneyinde bulundu. Paris Louvre’de sergilenmektedir. Bu yazıtta Moab(it) kralı Meşa, baskısı altında yaşayıp haraç verdikleri İsrail’lilerden bağımsızlığı nasıl elde etttiklerini aktarmaktadır. Moabit’lerden, eski ahitte İsrail halkı ile savaş halinde oldukları aktarılmaktadır, yani bir nevi Moabitleri doğrulamaktadır. Moab stelinin 1860 larda, o zaman Osmanlı toprağı olan İsrail’de Alman amatör arkeolog ve aslen misyoner (kılığında ajan?) olan Klein tarafından Beni Hamidi bedevileri topraklarında keşfedilmiştir. Klein bu Steli Bedevilerden satın almak istemesi üzerine Bedeviler durumdan şüphelenmişler ve stelin teklif edilen miktardan çok daha kıymetli olduğu konusunda şüpheye düşmüşlerdir. Stel bu şartlar altında ancak bir başka araştırmacı olan fransız Gennaeu tarafından, stelin üstündeki İbranice’ye yakın bir dil olan Moab dilindeki yazıyı kağıda kopyalayabilmiş ve içeriğini böylelikle tamamıyla korunmasını sağlamıştır. Taşın içinde altın gizlendiğini düşünen Bedeviler, onu defalarca ateşte ısıtıp sonra üstüne su döktükten sonra tekrar ateşi atmak suretiyle, parçalamayı başarmışlardır. İçinde kıymetli bir şey olmadığını anlayınca da steli Klein’a teslim etmeyi kararlaştırmışlardır.
Stelin içeriğinde aktarılmış olaylarda ‘bt dwd-bet dawid şeklinde ‘Davud’un evi’nden, yani hanedanından bahsedilmiştir. Savaşın İsrailoğulları tarafından Davut’un soyundan Omri ailesinin kralı Ahab ile sürdürüldüğü ve Moab’ların zaferi detaylı bir şekilde aktarılmıştır. Kral Ahab’ın iktidar tarihi ve Moab steli mö. 840’a tarihlendirilmektedir. Benzer ve başka bir stel olan Tel Dan stelinden daha eskidir.
Moab’lar mö 720’lerde, tıpkı İsrailoğulları gibi Asur saldırılarına maruz kalmış ve bundan sonra tarih sahnesinden silinmiştir. Muhtemelen komşu Nebati halkının içinde erimişlerdir.

REKLAM ALANI
Bir Yorum Yazın

Ziyaretçi Yorumları - 0 Yorum

Henüz yorum yapılmamış.