Halk ortasında bilinen ismiyle şeker hastalığı, yani diyabet, kronik süreçli ve bedendeki pek çok organı etkileyen bir hastalıktır. Kan glukoz düzeyinin yüksekliği ile karakterize olan bu hastalık başta kalp damar sistemi olmak üzere göz, böbrek, cilt üzere pek çok organda probleme neden olabilir. Bununla birlikte hudutlar, el ve ayaklar da diyabet hastalığının tesirlerinin en çok görüldüğü organlardandır.

Bilhassa uzun süreçte denetim edilmeyen kan glukoz düzeyleri bedendeki harabiyetin artışına neden olur.Özellikle damarlar üzerindeki tesirler şeker hastalığının en kıymetli ve tedavisi güç meselelerini meydana getirmektedir. Kan damarları üzerine olan tesirler kalp damarları ve başka büyük damarlar üzerine olan tesirler ve küçük atardamarlar üzerine olan tesirler olarak iki ana başlıkta incelenebilir.

Diyabet; koroner damarlarda, böbrek damarlarında, barsak damarlarında, şah damarlarında ve bacakların üst kısmındaki büyük damarlarda “ateroskleroz” ismi da verilen damar sertliği gelişimini hızlandırmakta ve sonuç olarak ilgili sistemde meselelerin ortaya çıkma sıklığını arttırmaktadır. Koroner damarlardaki meseleler kalp krizine ve şah damarlardaki problemler felçlere neden olabilmektedir. Bununla birlikte barsak damarlarının tıkanıklıklarında mide barsak sistemi problemleri, böbrek damarı tıkanıklıklarında böbrek yetmezliği ve bacaklardaki büyük damarların tıkanıklıklarında bacaklarda ağrı üzere sıkıntılar oluşabilmektedir. Bu nedenle diyabetik hastaların göğüs ağrısı, nefes darlığı üzere şikayetlerde koroner arter hastalığı açısından tetikte olmaları ve bu şikayetleri yaşadıklarında mutlak suretle bir tabibe başvurmaları gerekmektedir. Emsal biçimde baş dönmesi, göz kararması, bayılma, konuşma bozukluğu ve unutkanlık üzere şah damar hastalığı düşündürtecek bulgular da kıymetlidir. Bu iki sistemdeki problemlere oranla daha az kıymetli olmakla birlikte mide barsak sisteminde oluşabilecek gaz, hazımsızlık, şişkinlik üzere problemler; böbrek yetmezliğini düşündürtecek idrarda azalma üzere şikayetler ve bacak damar tıkanıklığına işaret eden yürüme arasında azalma, bacaklarda yürümekle gelen ağrı, soğukluk ve solukluk üzere şikayetler de acele bir halde tabibe başvurmayı gerektirmektedir. Diyabetik hastaların tıpkı vakitte obezite ve yüksek tansiyon açısından da risk altında olmaları, damar hastalıkları açısından risk oluşturan başka faktörlerdir. Bu nedenle, diyabetli hastalar kan glukoz düzeyleri dışında kan yağları seviyelerini ve tansiyonlarını da denetim altında tutmalıdırlar.

Küçük damarlarda oluşan meseleler ekseriyetle el ve ayaklardaki damarlar açısından değerlidir. Eldiven ve çorap şekli şikayetler olarak da isimlendirilen şikayetler diyabet hastalığına hastır. Ekseriyetle el ve ayaklardaki (eldiven ve çorap giyilen alanlarda) atardamarlarda diyabetin yaratacağı tahribat, damarlarda kronik süreçte daralma meydana gelmesine neden olur. El ve ayaklarda deveranın bozulması, soğukluk, üşüme, ağrı ve çok küçük travmalarla yaralar açılması üzere sonuçlara neden olabilir. Bu bölgelerde damar sıkıntıları ile birlikte meydana gelebilecek hudut sorunları de el ve ayaklardaki hissi azaltacağından hastalıkla ilgili şikayetlerin daha az bariz olmasına neden olur. Örnek vermek gerekirse diyabetli bir kişinin ayaklarındaki hudut harabiyeti, ayağını vuran bir ayakkabının ağrısını duymasını pürüzler; bu nedenle ayağında yara açılır ve var olan damar tıkanıklığı nedeni ile de ayak yarasının uygunlaşması daha güç hale gelir. Benzeri bir halde hudut harabiyetinden ötürü diyabet hastalarının ağrı hissetmeden kalp krizi geçirebilmesi mümkündür.

Diyabetik hastaların öncelikle kalp ve damar sıhhati ve sonra öteki sistemler açısından dikkatli olmaları ve kan şekeri seviyelerini daima denetim altında tutmaları çok kıymetlidir.