Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Mukavelesi 26. Taraflar Konferansı’nda (COP26) açıklanan ‘Sıfır Emisyonlu Araçlar için Glasgow Mutabakatı’ Türkiye dahil 30’u aşkın ülke ve ortalarında dünya devlerinin de olduğu 11 otomotiv üreticisi tarafından imzalandı.

Milyonları ilgilendiren mutabakatı imzalayan ülkeler dizel ve akaryakıtlı araçların satışı için 2040’ı son tarih olarak kabul etti. Önder pazarlarda bu tarih 2035 olarak hedeflendi. Üreticiler ise en geç 2035’e kadar bilhassa ABD ve Avrupa üzere büyük pazarlarda içten yanmalı araçların satışını bitireceklerinin kelamını verdi.

İngiltere, Türkiye, Hollanda, Avusturya, Kanada ve Hindistan üzere ülkeler mutabakatı imzalarken ABD, Çin, Almanya ve Fransa üzere devler şimdi imza atmış değil. Yeniden Ford, General Motors ve Mercedes üzere büyük üreticiler amaç tarihleri kabul ederken BMW, Honda, Renault-Nissan-Mitsubishi, Toyota ve Volkswagen bu taahhüde katılmadı. Hatta Toyota sözcüleri konulan gayelerin dünyadaki birçok pazar için gerçekçi olmadığı görüşünü ortaya attı.

5 YILLIK PLANLAR YAPILMALI

İmzalayan ülkeler dikkate alındığında 11.5 milyon araç ve global otomotiv pazarının yüzde 15’ini kapsadığı görülüyor. Mutabakatın en çok tartışılan bahisleri güç gereksinimlerinin nasıl karşılanacağı, yetersiz şarj altyapısı ve batarya atıkları oldu. Dünya devlerinin çekimser kalması ise tartışma yarattı.

Hususla ilgili dikkat alımlı açıklamalarda bulunan Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD) İdare Şurası Lideri Albert Saydam, elektrikli araçların hala nükleer, hidroelektrik ve kömür üzere kaynaklardan beslendiğini bu bakımdan tam manasıyla sıfır emisyona ulaşılmadığını belirtti. Buna karşın en yakın güzelleşme tahlilinin şu an için bataryalı elektrikli araçlar olduğunu söyleyen Saydam, hidrojen yakıt hücresiyle çalışan araçlardan örnekler vererek farklı ve kesin tahlillere vakit içerisinde geçilebileceğini belirti.

Albert Saydam, Türkiye’nin 2040 amaçlarına ulaşması için ise, “En değerli iki bahis güç tedariki ve istasyonların dönüşümü. Vakit kaybetmeden yatırımlara başlanılması gerekiyor. 5’er yıllık araç dönüşüm gayelerinin yanında enerjiyi sağlayacak yatırım planlarının hayata geçirilmesi çok önemli” dedi.

EVVEL BEŞERE YATIRIM

Memleketler arası Otomotiv Mühendisliği Konferansı’nda (IAEC) Türkiye’nin dönüşüm gündemiyle ilgili konuşan Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) Lideri Haydar Yenigün ise, “Otomotiv artık bir mobilite sistemi haline geliyor. Buna ayak uyduranlar gelecekte var olacak. Gençlere yatırım yapmak, daima öğrenmek, yanlış yaptığımızda onu bulup değiştirmemiz gerekiyor. Türkiye’de mobilite ile ilgili aplikasyonlardan tutun software yazanından, kalibrasyon yapanına kadar çok bedelli bir genç popülasyon var. Önemli olan bu şahısları motive edecek ortamları yaratmak, sistemleri kurmak ve katma kıymeti artırmak.

İhracat sürekliliği için en büyük yatırımın insan olduğuna inanıyorum. Onun içinde de önümüzdeki 5-10 yılda mühendis ve teknisyenlere yatırım yapmamız gerekiyor. Türkiye’nin yakaladığı momentumun, otomotivin elde ettiği liderliğin, büyük bir değişimin içinde olduğumuz bu periyotta sürdürülebilir olması çok kıymetli. Risk altında olduğunu düşünüyorum. Yarattığımız katma paha ve ihracat sayıları beşere yatırım yaparak sürdürülebilir” diye konuştu.

2040 AMACINA NASIL ULAŞILIR

TAYSAD Lideri Albert Saydam, Hürriyet’e yaptığı açıklamada Türkiye’nin kelam verdiği maksatlara ulaşması için atması gereken adımları 4 ana başlıkta topladı:

1. Tedarik sanayi elektrikli araçlar için kesim üretmeye odaklanmalı.

2. Üreticiler birikimini alternatif motorlu araçlara yönlendirmeli.

3. Şarj istasyonlarının sayısı arttırılmalı ve akaryakıt istasyonlarının dönüşümü ele alınmalı.

4. Elektrikli araçları besleyecek güç kaynakları için yatırımlar planlanmalı.

‘KAYNAKLAR YETERSİZ KALABİLİR’

Türkiye’de şarj istasyonlarına yönelik yatırımlar yapan Sharz.net’in Genel Koordinatörü Ayşe Ece Şengönül, ülke çapında şu anda 1500 adet şarj istasyonu bulunduğunu söyledi. Şengönül, “2040 yılında elektrikli araç sayısının Türkiye’de ortalama 2.7 milyona, halka açık formda kullanılabilir şarj istasyonu sayısının ise yaklaşık 100 binin üzerine ulaşacağını öngörüyoruz. Ama tüm bu süreç güç kaynaklarının gelecekte yetersiz kalabileceğine de işaret ediyor. Bu noktada ülkemizin doğal kaynaklarını hakikat ve sürdürülebilir halde kullanmak, güç konusundaki dışa bağımlılığımızı ortadan kaldıracaktır” dedi.