Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) Finansal Kurumlardan Sorumlu Türkiye Lider Vekili Arthur Poghosyan, AA muhabirine, Türkiye’nin Paris Mutabakatı’nı onaylamasının akabinde iklim amaçlarının daha savlı hale geldiğini ve 2053’te sıfır emisyona ulaşmayı taahhüt ettiğini söyledi.

Bu amaçlara ulaşılması için yeşil yatırımların süratle artması gerektiğine dikkati çeken Poghosyan, “Türkiye için oluşturduğumuz GEFF, 500 milyon avro. Bu ölçü, bankanın Türkiye’de bugüne kadarki güç verimliliğiyle bağlı fonları ortasında en büyüğü. Fonun büyüklüğü ve dizaynı, Türkiye’nin yeni iklim taahhütleriyle uyumlu.” diye konuştu.

Poghosyan, yeni GEFF’in Türkiye’de belirli yatırımları desteklemeye devam ederken, tıpkı vakitte Türk bankaları, leasing şirketleri ve kurumların bir bütün olarak iş yapma biçimindeki dönüşümü hızlandıracağını aktardı.

GEFF kapsamında Türkiye’deki banka ve leasing şirketlerine finansman sağlanacağını anlatan Poghosyan, bu kuruluşların da uygun koşulları sağlayan yeşil projelere yatırım yapan şirket ve işletmeleri destekleyeceğini lisana getirdi.

“Yeşil finansal sistem” iktisattaki dönüşümü hızlandıracak

Poghosyan, şirketlerin GEFF’e birinci sefer dahil edilen kurumsal iklim idaresi konusunda teknik dayanak de alabileceğini belirterek şöyle devam etti:

“Daha yeşil bir finansal sistem, Türk iş dünyasının milletlerarası sermayeye erişmeye devam etmesini sağlamanın ve 2053’e kadar net sıfır emisyon taahhüdüne ulaşması için gereken yatırımları desteklemenin anahtarı. Program, Türk şirketleri ve finansal kurumlarının rekabet gücünü artırmayı, Türkiye’nin finansal sisteminin yeşil büyüme maksatlarını daha yeterli desteklemesini sağlayacak halde dönüşümünü hızlandırmayı amaçlıyor. GEFF, ileride EBRD’nin finans dallarıyla olan bağının temel ve özel bir içeriği halini alacak.”

Türkiye Sınai Kalkınma Bankasının programdan 53,5 milyon euroyla birinci yararlanan Türk bankası olduğunu kaydeden Poghosyan, “Şu anda öbür bankalardan da ilgi var fakat kıymetlendirme etabında olduğu için isimlerini açıklamak için şimdi erken. GEFF kapsamında sağlanacak finansmanın muhakkak bir vakit limiti yok. Banka ve leasing şirketlerinin taleplerine bağlı ilerlenecek. İleride talebin artması durumunda natürel ki genişletilebilir.” sözlerini kullandı.

Yatırımlarda artış sinyali

Düşük karbonlu dönüşümü desteklemek için sendikasyon, sermaye piyasaları ve garanti araçlarının yaygınlaştırılmasını hızlandıracaklarını vurgulayan Poghosyan, EBRD’nin Türkiye’de Paris Muahedesi’nin onaylanmasından evvel de yeşil yatırım konusunda hayli faal olduğunu, Türkiye’nin yeni iklim taahhütlerinin finansmanın artmasında ivme sağladığını anlattı.

EBRD’nin paylaştığı bilgilere nazaran, 2010’dan beri EBRD ve finansman ortakları Türkiye’deki 14 finans kuruluşuna Pak Teknoloji Fonu’ndan (CTF) 80 milyon euroya yakın imtiyazlı finansman ve Avrupa Birliğinden yaklaşık 23 milyon euro hibeyle birlikte 2,5 milyar eurofinansman kullandırdı.

Bu kapsamda finanse edilen yenilenebilir güç projeleriyle Türkiye’nin toplam güneş gücü konseyi gücünün yüzde 10’u, biyokütle ve atık kapasitesinin yüzde 8’i, rüzgar gücü kapasitesinin yüzde 7’si ve jeotermal güç heyeti gücünün de yüzde 5’inin oluşturulması sağlandı.

Bu projeler, geçen yıl Türkiye’nin elektrik üretiminin yüzde 1,8’ini (yaklaşık 6 teravatsaat) karşılarken, emisyonlarda yüzde 1,5 düşüş sağladı.

Kelam konusu projeler 2021 fiyatlarıyla 265 milyon dolarlık kömür ithalatının da önüne geçti.

EBRD, Türkiye’de bugüne kadar 371 projeye 15,5 milyar euro kaynak sağladı. Bankanın 2020’de 1,7 milyar euro olan yatırımı, 2021’de 2 milyar avroya ulaşarak rekor düzeye çıktı. Bu yatırımların yüzde 55’ini sürdürülebilir projeler oluşturdu.