Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda; Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 2020 kesin hesabı ve 2022 bütçe görüşmelerinde kendisine yöneltilen soru ve tenkitlere cevap verdi.

ANKA’dan Şeyma Paşayiğit’in haberine nazaran HDP Diyarbakır Milletvekili Garo Paylan’ın “Enflasyon sebep, faiz sonuç mudur?” sorusuna Elvan, “Onu karşılıklı konuşalım olur mu” cevabını verdi.

‘Sorunlarımız yok değil’

Lütfi Elvan, konuşmasının başında, “Ekonomik meselelere değinildi. Elbette sıkıntılarımız yok değil. Bunları inkar eden yaklaşımda da değiliz. Tahminen 29 buhranından sonra dünya en büyük şokla karşı karşıya. Bizim şok senaryolarımızda bile yer almayacak gerçeklerle karşı karşıya kaldığımızı söz etmek isterim. Yalnızca Türkiye değil dünya sıkıntı bir süreçten geçiyor” yorumunu yaptı.

‘Yapısal cari açığın azaltılması misyonu hükümetindir’

Cari açığın beklentileri de aşmasına yönelik sorular karşısında Elvan, şunları söyledi: “Yapısal bir sorunumuz var. Yapısal cari açığın azaltılması konusunda da bu misyon hükümetin misyonudur. Münasebetiyle para siyasetinde uygulanacak araçlar aşikardır ve bu araçları da Merkez Bankası uygular. Bizim temel yaklaşımımız orta ve uzun vadede bu yapısal cari açık sorununu çözmek. İnanın tüm çalışmalarımız bu tarafta. Bizim bilhassa özel kesimimiz bu yeteneğe sahipler. Yatırımları gerçekleştireceğiz. Yapısal cari açık sorununu kökünden çözecek adımları atıyoruz.”

‘Borçlanmamızın ölçüsü yüksek’

Dış borçlanma sayısı başta olmak üzere bütçeye gelen tenkitlere Elvan, “Ocak ayı başında Strateji Bütçe Başkanlığı’mız ile Hazine ve Maliye Bakanlığı’mız, bir ortaya gelerek çalıştık. Kalem kalem günlerce sabahlara kadar çalıştık. 619 milyar TL’lik bir borçlanmayı açıkladık. 619 milyar liranın üzerinde bir borçlanmayla karşı karşıya kalacağımız ortaya çıktı. ‘Biz ne tıp önlemler alırız’ diye çalışmaya başladık” dedi.

Elvan, “Bizim toplam borcumuzun yarıdan fazlası yabancı para. Onların aldığı riski alamayız. Ben denetimli gitmek zorundayım. ABD rezerv para kullanıyor, kendi parasını kullanıyor. Ben denetimsiz bir formda gitmem halinde bir sonraki yıllara önemli sorunlarla girme riskiyle karşı karşıyayım” diye konuştu.

Elvan, şu değerlendirmeleri yaptı: “Türkiye’nin tüm borçlarının ulusal gelire oranı aşağı üst yüzde 150 civarında. Gelişmekte olan ülkelerin nedir? Yüzde 250 civarında. Tüm ülkelerin nedir? Yüzde 350 üzerinde. Borçlanma açısından biz, öbür ülkelere nazaran epeyce yeterli pozisyondayız. Rahatsız eden ne? Bizim borçlanmanın içinde yabancı paranın yüksekliği. Evet, bu bir sorundur. Vade açısından 56 aya çıkardık. Ülkemizin istikrarlı biçimde yürümesi açısından kıymetli. Borçlanmamızın ölçüsü yüksek. Pekala ne yaptık? Yurt dışı borçlanmamızı azaltacağız, biz yurt içi dövizde borçlanma gerçekleştirdik. Sıra dışı gelişme olmadığı takdirde yurt içi dövizle borçlanma yapmak istemiyoruz.”

‘Hissedilen enflasyon ile gerçekleşen ortasında fark olabilir’

‘TÜİK’in güvenirliliğini yitirdiği’ istikametindeki tenkitlere Lütfi Elvan, “TÜİK, uygulamış olduğu yahut uygulayacağı her türlü hesaplama sistemini Eurostat ile istişare eden bir kurum. Elbette birtakım tenkitler olabilir, hürmet gösteriyoruz lakin zannedersem 50-60 bin data üzerinden TÜFE hesabı yapılıyor… ‘Hissedilen enflasyon, gerçek enflasyon.’ Elbette hissedilen ve gerçekleşen ortasında bir fark kelam konusu olabilir” karşılığını verdi.

‘100 milyara mal olan doğalgazı 25 liraya veriyoruz’

Akaryakıt artırımlarına ait Lütfi Elvan, “Aslında akaryakıt fiyatları Avrupa’da 1 euro ise Türkiye’de de 1 euro idi. Akaryakıt fiyatları 1 euronun altında. Bugüne kadar biz 64 milyar liralık alacağımız vergiyi almadık, almamız gerekirken. Zira vatandaşın üzerine yük olsun istemedik. Şu an artık eşel taşınabilir devreden çıktı” dedi.

Doğalgaz artırımları konusunda Elvan, “Ciddi bir dayanağımız var. Bilhassa vatandaşlarımızın doğalgaz konusunda ıstırap çekmemesi ismine aşağı üst 100 liraya mal olan doğalgazı kabaca 25 liraya veriyoruz şu anda” sözlerini kullandı.

‘Vergi cenneti dediğiniz ülkelerden her Türk vatandaşının bilgilerini alıyoruz’

Elvan, ‘büyük işletmelerin karlarını ‘vergi cennetlerinde’ saklamasıyla’ ilgili tenkitlere ise şu karşılığı verdi: “2006 yılında bir yasa çıkmış. 2006-2007 itibariyle OECD ve G20 nezdinde vergi cenneti sorununun bir ulusun tek başına çözemeyeceğini memleketler arası düzenleme yapılması konusunda hemfikir oldular. Bu çalışmaların tamamına Türkiye de katılıyor. Vergi hususlarında idari yardımlaşma mukavelesi imzalıyor. Şu anda vergi cenneti dediğiniz ülkelerden her Türk vatandaşının bilgilerini alıyoruz. Bu Meclis onayıyla çıkan yasa ile biz de bilgileri veriyoruz ancak o ülkelerden bilgileri alıyoruz. En ufak kuşku içinde olmayın.”

‘Türkiye, gri listeden kısa müddette çıkacaktır’

OECD bünyesindeki Mali Misyon Hareket Gücü tarafından Türkiye’nin gri listeye alınması için Elvan, “Dile getirilen konulara yönelik birçok çalışmayı yaptık. ‘Türkiye çok kıymetli bir gelişme sağlamıştır, düzenleme yapmıştır fakat uygulamaya dönük eksiklikleri vardır’ diye açıklamaları var. Bilgi temininde yaşanan sorunumuz var. Giderme yolunda Adalet Bakanlığı ile çalışıyoruz. Türkiye gri listeden kısa müddette çıkacaktır” diye konuştu.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 2020 kesin hesabı ve 2022 bütçesi kabul edildi.