ABD merkezli haber sitesi Bloomberg, asri vakitlerin fenomeni haline gelen dijital paralar içinde ’90 milyar dolarlık bir şaka’ diye nitelediği Dogecoin’i mercek altına aldı. Birinci memecoin olarak da görülen Dogecoin için “Tüm vakitlerin en komik esprisi olmayabilir, fakat muhtemelen en büyük piyasa pahasına sahip espri” diyen Bloomberg, Nisan 2020’de 315 milyon dolarlık piyasa bedeli bile kimilerince gülünç derecede yüksek bulunan Dogecoin’in pandemi devrinin sıradışı ekonomik teşvik paketlerinin yarattığı fırsatların körüklemesiyle Nisan 2021’de 90 milyar dolarlık piyasa kıymetine ulaştığını belirterek ekledi: “Şaka değil!”

Bloomberg’e nazaran şimdiki halde bütün dijital paraları vuran keskin düşüşe giren Dogecoin’in ABC’si şöyle:

1. Dogecoin nedir?

Dogecoin.com sitesine nazaran “Dogecoin, dünya çapında Shiba Inusların tercih ettiği, açık kaynaklı bir denkler ortası dijital para birimidir” ve “1 Dogecoin = 1 Dogecoin’dir”. Gerçekte nedir? 2013’te bilgisayar yazılımı mühendisleri Billy Markus ile Jackson Palmer tarafından tanınan bir internet göğsü olan Shiba Inu cinsi köpeğin fotoğrafı kullanarak yaratılmış bir dijital paradır.

2. Esprisi nedir?

Aslında Bitcoin dünya çapında dikkat çekerken genelde bozuk İngilizceyle yazılan sloganları paylaşırken kullanılan periyodun popüler Doge göğsüyle yaratılan bir kripto paradan ibaret. Markus, Dogecoin ile ilgili şubatta Bloomberg’e verdiği mülakatta “Birkaç saat içinde yaptığım bir şeyin artık internet kültürünün bir modülü olması garip” demişti.

3. Niçin bu kadar çok yükseldi?

Bu yıl borsada kısa vadeli alım-satımlara ve kripto paralara ilgi artarken Dogecoin bireysel yatırımcılar tarafından keşfedilmeyi bekliyordu. Kripto para ünitesi türevleri borsası FTX’in kurucusu ve CEO’su Sam Bankman-Fried, aracılık uygulaması Robinhood’un göğüs kaynaklı pay senedi ticareti çılgınlığının zirvesindeyken GameStop Corp. pay senetlerinde alım satımı kısıtladıktan sonra yüz milyonlarca doların meselesiz halde Dogecoin’e taşındığını söyledi.

Esrar tüketmek için insanların kalabalıklar biçiminde toplandığı bir karşı kültür kutlama günü olan 20 Nisan’da Dogecoin 4/20 ile büyük yükseliş yaşadı. Dogecoin kullanıcılarının #DogeGünü kutlamaya karar vermeleriyle o gün fiyatı 42 sent-1 dolar bandında yükseliş yaşadı. Daha sonra bu doruktan yüzde 25 kıymet kaybetti.

4. Gerisinden itenler kim?

Dogecoin’in edindiği şöhret sahibi milyarder hayranlarının başında Tesla ve SpaceX kurucusu Elon Musk ile NBA frençayzı Dallas Mavericks’in sahibi Mark Cuban geliyor. Dogecoin hakkında sayısız tweet atan Musk, çocuklarıyla Dogecoin madencilik teçhizatı kurmaktan Doge isminde Shiba Inu logosuyla 1 dolarlık banknot basmaya bir dizi fikir ortaya attı. Lakin Musk’ın mayısta Saturday Night Live gösterisine çıkıp Dogecoin’den latifeyle karışık ‘alavere dalavere’ diye kelam etmesi ise kıymetinde keskin düşüşe yol açtı.

5. Öteki neler sayesinde yükseldi?

Bitcoin’in başını çektiği başka krpto paraların yükselmesi, Dogecoin’in nisandaki yükselişinde rol oynadı. Bir Bitcoin fiyatı 60 bin doları geçtiğinde Dogecoin için 40 sent ödemek cazip hale geldi, fakat bu kendinden menkul bir yükselişti. Yanısıra yürekli yeni kripto para dünyasında bir şey ne kadar uzun müddet ortalıktaysa, o kadar emniyetli olduğu fikri de tesirli oldu. Ne de olsa Dogecoin 2013’te kurulduğundan, pratikte kripto dünyasının yaşlı bir devlet adamı pozisyonunda.

6. Nitekim bir işe yarıyor mu?

Sahibi Mark Cuban’ın Doge tellallığı sayesinde Dallas Mavericks bileti ve metası satın alabilirsiniz. Musk’ın SpaceX şirketi Ay’a DOGE-1 isminde uydu göndermek için Geometric Energy şirketinden Dogecoin ile ödeme aldı. Fakat Dogecoin ile süreç kabul eden yer az, şimdilik genel kabul görmüyor. 

7. Riskleri nedir?

Özelikle kripto para hakkında pek bilgisi olmayan yeniler olmak üzere yatırımcıların cüzdanları yanabilir. Aynı vakitte birtakım teknik tarafları bakımından en yeterli kripto para üniteleri kadar sağlam olmayabilir. Yazılımın kalitesini ve güvenliğini artırmaya yönelik finansman şimdi yapılmadı. Artan ilgi daha fazla geliştiriciyi cebettitiği için artık ortadaki açığı kapamaya çalışıyor, lakin bu bir gecede olacak bir şey değil. Blok zincir altyapı sağlayıcısı Blockdaemon’ın kurucusu ve CEO’su Konstantin Richter, bu ay yaptığı açıklamada, Dogecoin’in yazılım gelişimi ve yol haritasıyla ilgili soru işaretleri olduğunu, lakin açığı kapatacağını söyledi. Richter, Dogecoin çok pahalıysa ve beşerler üzerinde para oluşturma uygulamaları yapabilirlerse, bunun gerçekleşeceğini belirtti.

8. Kim para kazanıyor, kim para kaybediyor?

Dogecoin inişli çıkışlı çılgın bir macera yaşadı, fakat birkaç aydan daha uzun müddettir elinde tutanlara para kazandırdı. Ne de olsa 2021’3 yarım sentle başlamıştı. Tekrar de pek çok kişi en yüksek bedelinden (8 Mayıs’ta 73 senti görmüştü) satın almış ve artık ziyanda olmalı.