A. Aylık Yavaşlama ile Yıllık Baskı Arasındaki Çelişki

Türkiye ekonomisi için kritik göstergelerden olan enflasyon verileri, Kasım 2025’te tüketici fiyat endeksinin (TÜFE) aylık bazda yüzde 0,87 oranında artarak beklentilerin altında kaldığını göstermiştir [3, 4]. Bu artış, Bloomberg HT anketindeki yüzde 1,25’lik beklentinin altında bir yükseliş kaydetmiştir [4]. Ancak, aylık artış hızındaki bu yavaşlamaya rağmen, yıllık enflasyon oranı Kasım ayında yüzde 31,07 seviyesinde kalmaya devam etmiştir [4].

Enflasyonu belirleyen ana harcama grupları incelendiğinde, yapısal sorunların devam ettiği görülmektedir. Konut grubu fiyatları yüzde 1,70, Ulaştırma grubu fiyatları ise yüzde 1,78 oranında artarak Kasım ayı enflasyonunun temel belirleyicileri olmuştur [3, 4]. Yıllık enflasyona yapılan en büyük etki ise 7,57 puanla Konut grubundan, 6,83 puanla Gıda ve Alkolsüz İçecekler grubundan gelmiştir [3]. Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda mevsimsel etkilerle yüzde 0,69 oranında bir azalış gerçekleşmiş olsa da [4], Konut ve Ulaştırma gibi maliyetlerin düşürülmesinin zor olduğu, uzun vadeli yapısal sorunlardan kaynaklanan kalemlerin artmaya devam etmesi, enflasyonla mücadelenin yüzeyde kaldığını ve temel yaşam giderleri üzerindeki baskının sürdüğünü göstermektedir.

B. İstanbul Yaşam Maliyeti Krizi ve Sosyal Yansıması

Enflasyonun en somut yansıması, büyük şehirlerdeki yaşam maliyetleridir. İstanbul Planlama Ajansı (İPA) tarafından açıklanan verilere göre, İstanbul’da yaşam maliyeti kasım 2025 itibarıyla 100 bin TL’yi aşmıştır [5]. Bu artış, yılın ilk 10 ayında yüzde 26,6’lık kritik bir yükselişe işaret etmektedir [5].

Bu denli yüksek bir yaşam maliyeti, toplumun geniş kesimlerinin alım gücünü derinden etkilemektedir. Özellikle memur ve emekli maaşları için zam görüşmelerinin sürdüğü bir dönemde [4], İstanbul’daki 100 bin TL’lik maliyet eşiği, şehirlerde kalifiye işgücünün (bilhassa Haber 3’te ele alınacak olan genç profesyonellerin) ekonomik olarak imkansız hale geldiğini vurgular. Bu durum, sadece istatistik değil, aynı zamanda genç profesyonellerin kariyer ve yaşam tercihlerini nasıl etkilediği, dolayısıyla iç göç veya dış göç kararlarını nasıl tetiklediği üzerine yoğun bir analizi gerekli kılmaktadır.