Cumhurbaşkanı kararıyla 20 Mart 2021 tarihinde misyondan alınan eski Merkez Bankası Lideri Naci Ağbal‘dan, Para Siyaseti Heyeti’nin (PPK) önümüzdeki perşembe günü yapılacak toplantısı öncesi dikkat çeken bir Twitter paylaşımı geldi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) bünyesindeki araştırmacı ve uzmanların tahlil ve yorumlarını içeren blog Merkez’in Güncesi’ndeki ‘Kalıcı fiyat istikrarı için kararlı ve öngörülebilir para siyasetinin önemi’ başlıklı yazısını tweet atan Ağbal, yazıyı misyondan alınmadan evvel 5 Mart’ta kaleme almıştı.

Ağbal, Merkez Bankası’nın faiz indirimi kararı alması beklenen toplantısı öncesi paylaştığı yazısında, “Para siyasetindeki sıkı duruşu, yüzde 5 amacını elde edene kadar sürdüreceğiz. Maksada ulaşmakla da yetinmeyecek, enflasyonda bu düzeyin kalıcılığını sağlamak için gerekeni yapacağız. Özetle, bu stratejimizin süreksiz değil, orta vadeli bir strateji olduğunu ve amaçlarımıza ulaşana kadar kararlılıkla uygulanacağının altını çizmek isteriz” iletisini vermişti.

Ağbal’ın ‘Kalıcı fiyat istikrarı için kararlı ve öngörülebilir para siyasetinin önemi’ başlıklı yazısı şöyle:

“Toplumu bir ortada tutan yegâne öge olan itimat; güçlü bir iktisadın de temelini oluşturur. İtimat duyulan bir iktisatta beklentiler düzgünleşir, yatırım ve istihdam artar, toplum refaha kavuşur.

İnanç, iktisat idaresinin temel kurumlarından biri olan merkez bankaları için de büyük kıymet taşır. Para siyasetine itimat duyulduğunda daha aktif olur, beklentileri düzgünleştirme gücü artar. Bu çerçevede, bir merkez bankasının emeline ulaşmak için atması gereken birinci adım ekonomik aktörlerin para siyasetine güvenmesini sağlamaktır. Vazifesini muvaffakiyetle yerine getiren bir merkez bankası istikrarlı ve üretken bir iktisadın kapısını açar. Elhasıl inanç veren, fiyat istikrarına odaklanan bir para siyaseti uzun vadede toplumsal refahın anahtarlarından biridir.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası olarak bizim en kıymetli önceliğimiz, temel misyonumuz olan fiyat istikrarını sağlamak ve bunu kalıcı hale getirmek. İnanç veren bir para siyaseti uygulayarak bu emele ulaşmak için tüm gücümüzle çalışıyoruz ve çalışmaya devam edeceğiz. Zira kalıcı fiyat istikrarı; sürdürülebilir büyüme için, toplumun refahı için, daha adil gelir dağılımı için ve daha fazla istihdam için bir ön şarttır. Maksadımıza ulaştığımızda paramız hak ettiği pahaya kavuşacak; üretenler, emek verenler, iktisada can verenler kazanacak. Böylelikle, geleceğe itimatla baktığımız, daha çok ürettiğimiz, daha çok kazandığımız, güçlü ve istikrarlı ekonomiyi tam manasıyla pekiştirmiş olacağız.

İnanç veren bir para siyasetinin, kalıcı fiyat istikrarını ve uzun vadede müreffeh bir ekonomiyi beraberinde getireceğine inanarak yeni bir yola çıktık. Kasım ayı başından itibaren para siyasetinde inanç inşa etmeyi amaçlayan bir paradigma değişimine gittik. Merkez Bankası Başkanlığına geldiğim günden bu yana attığımız tüm adımlar, para siyasetindeki bu paradigma değişimini desteklemek ve itimat tesis etmek emeliyle atıldı. Tüm bu adımlarla tek bir maksada ulaşmayı hedefliyoruz: Kalıcı fiyat istikrarı.

Bu amaç doğrultusunda bugüne kadar pek çok değerli adım attık.

Yolumuza öncelikle fiyat istikrarı maksadına ve enflasyon hedeflemesi rejimine bağlılığımızı vurgulayarak başladık. Para siyasetinde, şeffaflık, hesap verebilirlik ve öngörülebilirlik unsurları çerçevesinde bağlantısı güçlendirme taahhüdü verdik.

Akabinde Kasım1 ve Aralık2 ayında aldığımız kararlarla enflasyona yönelik riskler nedeniyle güçlü bir nakdî sıkılaşma yaptık. Bunu yaparken, para siyasetinde daha sade bir operasyonel çerçeveye geçtik ve tüm fonlamanın temel siyaset aracı olan bir hafta vadeli repo faiz oranı üzerinden yapılacağını kamuoyuna duyurduk. Bununla bir arada zarurî karşılık sisteminde de daha sade bir yapıya geçtik3.

Ocak ayında sıkı nakdî duruşumuzu korurken bu duruşun uzun bir süre sürdürüleceğini ve gerekirse ilave faiz artışı yapılabileceğini belirterek kelamla yönlendirmede bulunduk. Bu süreçte yaptığımız açıklamalarda ise mevcut enflasyon riskleri karşısında bu yıl içinde faiz indirimini uzun bir mühlet gündeme almamızın mümkün görünmediğini belirterek kelamla yönlendirmemizi bariz bir halde güçlendirdik.

Bu periyotta ayrıyeten, şeffaflık, hesap verebilirlik ve öngörülebilirlik prensipleri çerçevesinde adımlar attık. Örneğin, Ocak ayının başından itibaren swap bilgilerini internet sitemizde yayımlamaya başladık. Şeffaflığı artırma yolundaki bu atağımızı Memleketler arası Rezervler ve Döviz Likiditesi tablosunu haftalık olarak yayımlamaya başlayarak devam ettirdik. Ayrıyeten, para siyasetinin reaksiyon işlevini hangi şartlarda, ne istikamette, hangi stratejik ölçütler ve göstergeleri temel alarak uygulayacağımızı da kamuoyu ile açık ve net bir halde paylaştık. Bu kapsamda yüzde 5 enflasyon amacına ulaşana kadar gerçekleşen/beklenen enflasyon oranı patikası ile para siyaseti faiz oranı patikası ortasındaki seviyesi güçlü bir dezenflasyonist istikrar gözeterek oluşturacağımızı ve bu dengeyi daima koruyacağımızı söz ettik4.

Özgür döviz kuru rejimine bağlılığımızı teyit ettik. Kurların seviyesini ya da istikametini belirleme hedefli döviz alım ya da satım süreci yapmayacağımızı duyurduk5.

Önümüzdeki devirde de inanç odaklı para siyaseti aracılığıyla fiyat istikrarına ulaşma yolunda emin adımlar atmaya devam edeceğiz.

2021 yılı sonunda enflasyonun yüzde 9,4 düzeyine düşmesini hedefliyoruz; lakin bu husustaki risklerin de farkındayız. Bu nedenle sıkı para siyasetimizi sürdürürken bir yandan da tüm paydaşlarımızı içeren faal bir bağlantı yaklaşımı ile siyasetlerimizin tesirini artırmayı hedefleyeceğiz. Para siyasetindeki sıkı duruşu, yüzde 5 maksadını elde edene kadar sürdüreceğiz. Amaca ulaşmakla da yetinmeyecek, enflasyonda bu düzeyin kalıcılığını sağlamak için gerekeni yapacağız. Özetle, bu stratejimizin süreksiz değil, orta vadeli bir strateji olduğunu ve amaçlarımıza ulaşana kadar kararlılıkla uygulanacağının altını çizmek isteriz.

Sermaye girişlerinin istikrarlı ve güçlü bir hale gelmesi, yurt içi yerleşiklerin dolarizasyon eğiliminin bilakis dönmesi ile birlikte döviz alım ihaleleri yoluyla rezervlerimizi artıracağız. Kurallar oluştuğunda, buna yönelik planımızı da açık ve şeffaf bir halde kamuoyu ile paylaşacağız.

Merkez Bankası olarak her ne kadar kararlı olsak da bu bahiste toplumun her kısmının dayanağına gereksinimimiz var. Bu şiddetli seyahatimizde tüm paydaşlarla eş güdümlü çalışmak bize değerli katkı sağlayacaktır.

Mali disiplinin kararlı bir halde sürdürülmesi büyük kıymet taşırken, hukuk ve iktisat alanındaki yapısal ıslahatların da beklentiler yoluyla dezenflasyona dayanak vereceğini düşünüyoruz.

Öbür yandan, dezenflasyon sürecine genel kamuoyunun vereceği takviyenin de kıymetli olduğunu düşünüyoruz. Toplumda fiyat istikrarı şuurunun oluşması bizim için çok kritik. İş dünyası temsilcileri, sivil toplum örgütleri, ekonomistler, akademisyenler üzere paydaşlarımızla bağlantımızı artırarak toplumda fiyat istikrarı şuuru oluşmasına uğraş ediyoruz. Bu çerçevede, son periyotta iş dünyası temsilcilerinin yaptıkları dayanak açıklamalarını çok önemsiyoruz.

Yakın devirde bağlantı siyasetinin öncelikli amaçlarından biri, fiyat istikrarının değerinin ve bu doğrultuda uygulanan siyasetlerin tüm paydaşlara anlatılması ve enflasyonla gayret konusunda toplumsal bir farkındalık yaratılması olacak. Bu kapsamda tüm irtibat araçlarını bütüncül bir yaklaşımla kullanacağımız ve tüm paydaşlara ulaşan kapsamlı bir bağlantı planı hazırlıyoruz.

Cumhuriyetimizin yüzüncü yılı olan 2023’te yüzde 5 enflasyon gayemize ulaşmak için toplumun her bir ferdinin bizlere takviyesi çok kıymetli.

Bundan sonra da Merkez Bankası uygulamakta olduğu hakikat siyasetleri devam ettirerek tüm ekonomik aktörlerin inancını kazanmak için çalışacak, böylelikle kalıcı fiyat istikrarını sağlayarak toplumsal refaha eşsiz bir katkı sağlayacak.

Kalıcı fiyat istikrarı, ekonomimize inanan, güvenen insanları koruyacak; paramızı hak ettiği pahaya kavuşturacak ve bunun sonucunda da hepimiz geleceğe itimatla bakacağız. Bunu başaracağımıza inanıyorum.”