İşsizlik oranları, işten çıkarma yasağının yürürlükte olduğu son ay olan haziran ayında, bir evvelki aya nazaran 2.5 puanlık azalışla, yüzde 10.6’ya geriledi. Kelam konusu devirde işsiz sayısı, bir evvelki aya nazaran 823 bin kişi azalarak 3 milyon 399 bin bireye düştü. Tıpkı periyotta iş gücüne katılma oranı da aylık bazda 0.5 puan azalışla yüzde 50.2 oldu. İş gücü haziranda 222 bin kişi azalarak, 31 milyon 984 bin kişi olarak kayıtlara geçti.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Haziran 2021 periyoduna ait iş gücü istatistiklerini açıkladı. TÜİK’in açıkladığı datalara nazaran, Türkiye’de istihdam edilenlerin sayısı, haziranda aylık bazda 602 bin kişi artarak, 28 milyon 586 bin kişi, istihdam oranı ise 0.9 puan yükselişle yüzde 44.9 olarak kayıtlara geçti. İstihdam edilenlerin yüzde 17.2’si tarım, yüzde 21.8’i sanayi, yüzde 6.4’ü inşaat, yüzde 54.5’i hizmet kesiminde yer aldı. TÜİK dataları, 15-24 yaş kümesini kapsayan genç nüfusta işsizlik oranının bir evvelki aya nazaran 0.2 puanlık azalışla yüzde 22.7 olduğunu, istihdam oranının 0.4 puanlık artışla yüzde 32.6 olduğunu gösterdi. Bu yaş kümesinde iş gücüne katılma oranı ise bir evvelki aya nazaran 0.6 puan artarak yüzde 42.3 düzeyinde oldu.

KAYIT DIŞI ÇALIŞANLAR AZALDI

Vakte bağlı eksik istihdam, potansiyel iş gücü ve işsizlerden oluşan atıl iş gücü oranı haziranda bir evvelki aya nazaran 4.7 puan azalarak, yüzde 22.4 oldu. Haziranda toplumsal güvenlik kuruluşuna bağlı olmadan çalışanların toplam çalışanlar içindeki hissesini gösteren kayıt dışı çalışanların oranı, geçen yılın tıpkı ayına nazaran 2.2 puan azalarak, yüzde 29.5’e geriledi. Tarım dışı dalda kayıt dışı çalışanların oranı geçen yılın birebir ayına kıyasla 2.1 puan azalarak, yüzde 17.3 oldu.

BEKLENENDEN SÜRATLİ GERİ DÖNÜŞ

TERA Yatırım Baş Ekonomisti Enver Erkan, “Manşet bazda düzeltilmiş işsizlik oranındaki gelişme hayli düzgün görünüyor, hem geçen yılın hem de bir evvelki ayın datalarıyla karşılaştırıldığında 2.5 puanın üzerinde gelişmeler var. Sektörel olarak bakıldığında da, inşaat haricinde çabucak hemen bütün kesimlerde güçlü artış gözleniyor. Hazirandaki istihdam artışı hem 2021 2. çeyrek periyodunun güçlü büyüme imajını, hem de mayıs ayındaki kapanmaların akabinde gelen geri dönüş tesirini yansıtıyor. Bununla birlikte, haziran ayında istihdam artışı ile işgücüne iştirak oranında düşüş birebir anda gerçekleşmiş görünüyor. İstihdam artışı, haziranda kapanma ardından faaliyet artışı ile açıklanabilir bir durum. Fakat büyüklük açısından oluşan bu tesir, haziranda sona eren fesih yasağının kalkmasından sonra temmuzda istihdam artışı tesirini sınırlayabilir” dedi.

İşsizliğin geniş tarifli göstergelerinde de, belirli oranda düzgünleşme olduğunu belirten Erkan, “Özellikle pandemi periyodunda değeri daha artan ve fiilen iş başında olmayanları da kapsayan geniş tarifli işsizlik iktisatta toparlanmanın bir yansıması halinde okunabilir. Lakin fesih yasağının kalkması ve işsizlik teşviklerinin kullanılmaması kaynaklı işgücünde oluşacak hareketlenmeleri de hesaba katmak gerekir. Mayıs ve haziran ortasındaki dalgalanmayı da kapanma ve açılma tesirine bağlamak yanlış olmaz, haziran toparlanması ve geri dönüşü beklenen doğrultuda olmakla birlikte, beklentiden daha süratli gerçekleşti. Lakin iştirak oranının zayıf eğilimi, potansiyel iş arzının da hudutlu olabileceğini gösteriyor. Bu durum, işsizlik oranındaki gelişmeler bağlamında çekince ögesi olabilir” diye konuştu. 

‘ÖLÇÜMLEME TESİRİ OLABİLİR’

TOBB ETÜ Toplumsal Siyasetler Uygulama ve Araştırma Merkezi Araştırmacısı Pınar Kaynak, “Yaptığımız tahlillerde istihdam oranında bir artış bekliyorduk, ancak işsizlik oranında artış bekliyorduk. Tıpkı vakitte bu devirde eğreti olmayan istihdam oranında da önemli bir artış görülüyor. 2014 yılından bu yana ölçtüğümüz eğreti olmayan işsizlik, kaliteli istihdamı gösteriyor. Buradaki oran yüzde 27.4’ten 29.1’e çıktı. 2 puanlık bir artış var, daha evvel görülmemiş bir artış. Tam açılmanın olmadığı ve işten çıkarma yasaklarının olduğu bir periyotta istihdamda 1.5 milyonluk bir artış yaşanıyor. Şu duruma da dikkat çekmek gerekiyor. TÜİK daha evvel 3 aylık hareketli ortalamalar verirken, aylık ölçümlemeye döndü. Münasebetiyle ölçümle ilgili değişikliğin de tesiri olabilir” halinde konuştu.