Kasım ayı içerisinde sıfır arabalara üçüncü kere artırım yapılırken, ikinci el araç ilanlarında da görülmemiş artışlar yaşanıyor.

Piyasada bir müddettir devam eden bu durum, 23 Kasım’da kurda yaşanan ani yükselişle adeta tepe yaptı. 23 Kasım’da dolar/TL kuru, 13’ü aşarak rekor tazelerken, Euro/TL ise 15 düzeyine çıkmıştı. Fiyatların artacağı beklentisi ile konut ve otomobil ilanları online ilan platformlarından çekilmişti. Panik havasını atlatan tüketici, yine aracını ilan sitelerine koydu. Lakin bu kere çok daha yüksek bir fiyatla. Yalnızca son 24 saat içerisinde sahibinden. com’da 41 bin aracın fiyatı güncellenerek yüzde 11 arttı. İkinci elde son bir haftada ortalama yüzde 16 fiyat artışı yaşandı. Lakin online sitelerde bu oran çok daha yüksek oldu. Türkiye’nin en ulaşılabilir araçlarından biri olarak görülen 2020 model Renault Clio’yu 485 TL’den ilana koyan var. En donanımlı 2021 model Clio’nun liste fiyatı 355 bin TL. Yeniden benzeri formda piyasada en çok tercih edilen modellerden Volkswagen Golf’ü dün 900 bin TL’den ilana koyan oldu. Bu aracın bayideki liste fiyatı ise 585 bin TL. Buna benzeri örneklerin giderek çoğaldığı dikkat çekiyor.

2. elde fiyat 1 yılda yüzde 100 arttı

Dünya Gazetesi’nden Aysel Yücel’in haberine nazaran, sıfır arabalarda son 11 ayda yapılan artırım oranı yüzde 55’ye yaklaştı. İkinci el araç fiyatlandırma ve otomotiv verisi şirketi Cardata’nın Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın, döviz kurundaki ani yükselişin tesiriyle 23 Kasım’dan bu yana sıfır km araçlara ortalama yüzde 8 artırım yapıldığını kimi markalarda bu oranın yüzde 12’ye çıktığını söyledi. Yalçın, ikinci el araba piyasasında ise 23 Kasım’dan bu yana yüzde 16’lık fiyat atış olduğun söyledi. Böylelikle ikinci elde son 1 yıldaki fiyat artışı yüzde 100’e yaklaştı.

“İlan platformları sıfır araç satışını engellemeli”

İkinci el araç piyasası oyuncularından otomerkezi.net’in CEO’su Muhammed Ali Karakaş, 23 Kasım 2021 tarihinde binlerce aracın ilandan kaldırıldığını, kalan ilanlarda ise birkaç saat içinde satış fiyatında yaklaşık yüzde 20 artışa gidildiğine dikkat çekerek, şöyle konuştu:

“Sıfır kilometre araç bayide satılır. Online ilan platformlarının sıfır kilometre araç satışını kaldırması ve yeni ilanlara müsaade etmemesi ismine bir düzenlemeye gitmesi gerekiyor. Aksi takdirde elinde en çok araba olan fiyatı ve piyasayı belirler, bu karaborsanın önü alınamaz. Bugün hiçbir bayide sıfır araç bulunamazken, ilan platformlarında 2 binden fazla sıfır araç ilanıyla müsabakamız durumun ciddiyetini gösteriyor.”

‘Asıl sorun vergi sistemi’

Dal temsilcilerine nazaran, çip krizinin baskıladığı otomotiv piyasasında yaşanan sıkıntılarının temel nedeni mevcut ÖTV sistemi. Sıfır arabalarda, kura bağlı yapılan küçük bir fiyat güncellemesi bile aracın vergi dilimini yüzde 50’den yüzde 80’e çıkarabildiği için artırım oranı çok yüksek olabiliyor. Kur nedeniyle yapılan fiyat artışı sonrası yüzde 50 ÖTV bareminde olan birçok model bir üst dilime geçti. Bu da fiyata 60 bin TL’lik vergi farkı eklenmesi manasına geliyor. Yüzde 50 ÖTV dilimindeki araç modeli sayısı 20’nin altında kaldı.

Otomotiv Distribütörleri Derneği (ODD) yetkilileri, kura bağlı olarak yükselen araç fiyatlarında ÖTV sisteminin çarpan tesiri yaptığını vurguluyor. Bu da ikinci elde fırsatçıları harekete geçiriyor. ODD’nin yanı sıra Otomotiv Yetkili Satıcıları Derneği (OYDER) yetkilileri de ÖTV baremlerinin geçen yıl ağustos ayında olduğu üzere yine düzenlenmesini bekliyor. Ayrıyeten, yüzde 50 ila yüzde 80 ÖTV baremleri dışında yüzde 60 ve yüzde 70 orta baremler olması gerektiği savunuluyor. Aksi halde ikinci elde yaşanan fırsatçılığın önünün kesilmesinin sıkıntı olduğu belirtiliyor. Lakin dal yetkilileri, 2022’den evvel ÖTV matrahlarında bir düzenleme öngörmüyor. Bu hususta umutlar 2022’ye ötelenmiş durumda.