21 Şubat 1959’da oynanan İzmirspor-Beykoz maçıyla başlayan Türkiye 1. Futbol Ligi, 2001-2002 döneminden bu yana Muhteşem Lig ismi altında düzenleniyor.

Ligde 1979-1980 döneminde Trabzonspor 12 galibiyet elde ederek şampiyonluğa ulaştı, 1989-1990’da ise Malatyaspor birebir sayıda galibiyet almasına rağmen ligden düşen 5. ekip olmaktan kurtulamadı.

– En çekişmeli dönem

Lig geçmişinde puantaj olarak en çekişmeli dönem 1980-1981 oldu.

Grupların galibiyet sayıları birbirlerine o kadar yakın oldu ki ligi ikinci sırada tamamlayan Adanaspor 34 puan toplarken, düşen Rizespor’un ise 29 puanı vardı.

– Beşiktaş ve Galatasaray, ligi eksi averajla tamamladı

Lig tarihine damgasını vuran “Üç büyükler” içinde Beşiktaş ve Galatasaray, ligi eksi averajla tamamlayan kadrolar olarak kayıtlara geçti.

Beşiktaş, 1975-1976 döneminde ligi 11. sırada tamamlarken, 25 gol atıp kalesinde 32 gol gördü. Böylelikle eksi 7 gol averajıyla “Üç büyükler” ortasında ligi eksi averajla tamamlayan birinci kadro oldu. Galatasaray ise 2010-2011 döneminde 8. tamamladığı ligde 41 gol atıp, 46 gol yedi, eksi 5 averajla yıllar sonra Beşiktaş’ın bu makûs rekoruna ortak oldu.

Bu ortada, “Üç büyükler”in başka üyesi Fenerbahçe ise 1990-1991 ve 2018-2019 dönemlerinde ligi sıfır averajla kapattı. Sarı-lacivertli ekip 1990-1991 döneminde 53 gol atıp 53 gol yerken, 2018-2019’da ise 44 defa ağları havalandırdı, kalesinde ise tıpkı sayıda gol gördü.

– Fenerbahçe averajla ligde kaldı

Lig tarihinde 19 kere şampiyon olan Fenerbahçe, 1980-1981 döneminde küme düşmekten gol averajıyla kurtuldu.

Rizespor’un 29 puanla ligden düştüğü dönemde, Fenerbahçe; Altay, Adana Demirspor ve Boluspor ile birebir puanı toplayarak, gol averajıyla ligde kaldı.

– Hakemden gol

Muhteşem Lig tarihinin en değişik notlarından birisi, hakemin attığı gol olarak tarih yapraklarında yerini aldı.

1986-1987 döneminin 5. haftasında, 21 Eylül 1986’da MKE Ankaragücü ile Beşiktaş ortasında Ankara Cebeci İnönü Stadı’ndaki karşılaşmayı izleyenler dünya futbol tarihinde eşine çok seçkin rastlanan bir gole şahit oldu.

Müsabakanın 83. dakikasında gelişen başşehir atağında Kemal Yıldırım’ın ceza alanı içi sağ çaprazından attığı ve yandan auta gitmekte olan şutta, top kale alanının solundaki hakem Ahmet Akçay’a çarparak istikamet değiştirdi ve filelere gitti. MKE Ankaragücü bu golle karşılaşmayı 1-0 kazanırken, spor kamuoyu uzun müddet bu durumu konuştu.

– Galatasaray açık orta

Lig tarihinde en fazla puan farkıyla şampiyonluğa ulaşan kadro Galatasaray oldu.

Sarı-kırmızılı grup 1987-1988 döneminde 90 puanla memnun sona ulaştı, ikinci sıradaki Beşiktaş 78 puanda kaldı. Ortadaki 12 puanlık fark, şimdiye dek şampiyonla ikinci ortasındaki en fazla puan farkı olarak tarihe geçti.

– Averajla gülenler ve üzülenler

Ligin geride kalan 63 döneminde şampiyonlar 5 defa gol averajıyla aşikâr oldu, düşen gruplar da 9 kere tekrar gol averajıyla ortaya çıktı.
1984-1985 döneminde Fenerbahçe ile Beşiktaş ligi 50’şer puanla tamamlarken, gol averajı daha güzel olan sarı-lacivertli takım şampiyonluğa ulaştı.
1985-1986 döneminde Beşiktaş, 56 puanla Galatasaray’ın gol averajıyla önünde ligi en önde tamamladı.
1992-1993 döneminde da Galatasaray, bu kere Beşiktaş’ı 66 puan ve averajla geçmeyi başardı ve şampiyonluğu kucakladı.
2010-2011 döneminde ise Fenerbahçe ile Trabzonspor ligi 82’şer puanla tamamladı. Uygulamada olan ikili averaja nazaran, rakibine üstünlük kuran sarı-lacivertli ekip şampiyonluğa ulaştı.
2020-2021 döneminde da ligi 84’er puanla kapatan Beşiktaş ile Galatasaray’ın dönem içinde birbirleriyle oynadığı maçlarda aldığı skorlar eşit olduğu için gol averajıyla rakibini geride bırakan Beşiktaş ligi birinci sırada tamamladı.
Bu ortada, averajla yaşanan şampiyonluklardan birinci 3’ünde genel gol averajı, son ikisinde ise kadroların dönem içinde kendi ortalarında oynadığı maçlarda aldığı sonuçlara nazaran sıralama aşikâr oldu.
Lig tarihinde ayrıyeten 9 sefer de ligden düşen kadrolar gol averajıyla belirlendi.

– “Derbi kralı” Beşiktaş

Beşiktaş, bir dönemde derbilerde esaslı rakiplerini her iki maçta da yenen tek kadro olarak tarihe geçti.
Siyah-beyazlılar, şampiyonluğa ulaştıkları 2002-2003 döneminde Fenerbahçe’yi 1-0 ve 2-0, Galatasaray’ı her iki maçta 1-0’lık sonuçlarla geçerek, 4 derbiyi de kazandı.

Beşiktaş ayrıyeten, bu 4 maçta kalesinde hiç gol görmeyerek, başka bir rekora imza attı.

– Beşiktaş’ın kabus dönemi

Beşiktaş, 2003-2004 dönemindeki değişik performans grafiğiyle sevenlerine adeta kabus yaşattı.
Dönemin ikinci yarısına en yakın takipçisi Fenerbahçe’nin 8 puan önünde namağlup başkan başlayan Beşiktaş, ikinci yarıdaki inanılmaz düşüşüyle dönemi şampiyon bitiren rakibinin tam 14 puan gerisinde, üçüncü sırada kaldı.
17 maçlık ikinci yarıda tam 8 mağlubiyet birden alan siyah-beyazlılar, böylelikle lig tarihinde iki devre ortasında en büyük düşüşü gerçekleştiren şampiyon adayı kadro olarak kayıtlara geçti.

– “Nöbetçi golcü” Semih, gol hükümdarı oldu

Üstün Lig’in 2007-2008 dönemindeki gol hükümdarı Fenerbahçeli Semih Şentürk, bu unvanı farklı biçimde eline geçirdi.
Dönemi 17 golle tamamlayarak, mesleğinde birinci sefer bu unvanı alan Semih, birçok maçta oyuna sonradan girmesine karşın attığı kritik gollerle kadrosuna büyük katkı yaptı ve ismi “nöbetçi golcü”ye çıktı.
Semih, ismi geçen dönemde ligde çeşitli vakit dilimleri içinde toplam 27 maçta forma giydi. Bunlardan yalnızca 17’sinde birinci 11’de alana çıkan Semih, toplam 17 gol attı.

– Yanlış anons skandalı

Harika Lig’de 2009-2010 döneminde o zamanki ismiyle Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Stadı’nda anons skandalı yaşandı.

Ligin 34. ve son haftasına en yakın takipçisi Bursaspor’un 1 puan önünde önder giren ve son hafta meskeninde ağırladığı Trabzonspor’u yenmesi durumunda şampiyonluğunu ilan edecek Fenerbahçe, dramatik bir sonla sevenlerini adeta kahretti.

Trabzonspor ile 1-1 berabere kalan Fenerbahçe, Bursaspor’un meskeninde Beşiktaş’ı 2-1 yenmesiyle şampiyonluğu, tarihinde birinci kere bu muvaffakiyete ulaşan Bursaspor’a kaptırdı. Lakin Kadıköy’deki maçta son anlar oynanırken, Bursaspor-Beşiktaş müsabakasının 2-2 berabere bittiği ve Fenerbahçe’nin bu sonuçla şampiyon olduğu formunda statta yapılan dahili anons, tam manasıyla bir skandala neden oldu.

Bu yanlışlı anons üzerine tribünlerdeki birden fazla Fenerbahçeli taraftar üzere saha içindeki birtakım Fenerbahçeli futbolcular da sevinç gösterisinde bulunurken, gerçek kısa müddet sonra anlaşıldı ve kısa periyodik sevinç, yerini hüzne bıraktı. Skandala yol açan anonsu yapan kulüp vazifelisi maçın ertesinde gözaltına alınırken, daha sonra savcılık tarafından özgür bırakıldı.

– Fenerbahçe 2 kere son hafta yıkıldı

Lig tarihinde dönemin son haftasına puan cetvelinde başkan girip de şampiyon olamayan tek kadro Fenerbahçe olarak kayıtlarda yer alıyor.
Sarı-lacivertli ekip, 34. ve son haftalarda 2005-2006 döneminde Denizlispor ile berabere kalarak Galatasaray’a, 2009-2010 döneminde ise Trabzonspor ile berabere kalarak Bursaspor’a şampiyonlukları kaptırdı.

– Trabzonspor şampiyonluğu avucunun içinden kaçırdı

Ligde uzun müddettir şampiyonluğa hasret kalan Trabzonspor, 2010-2011’de keyifli sona çok yaklaşmasına karşın averajla bu hasretini tekrar dindiremedi.
Dönemin birinci yarısını en yakın takipçisi Bursaspor’un 5, üçüncü sıradaki Fenerbahçe’nin tam 9 puan önünde önder kapatan bordo-mavili grup, ikinci yarıda Fenerbahçe’nin 17 maçta 16 galibiyet, 1 beraberlikle gelen serisi sonrası şampiyonluğu ikili gol averajıyla sarı-lacivertli ekibe kaptırdı.

– Futbolcudan hakeme kırmızı kart

Trabzonsporlu futbolcu Salih Dursun, maçın hakemine kırmızı kart göstererek lig tarihinin en farklı olaylarından birisine imza attı.

2015-2016 döneminin 22. haftasında, 21 Şubat 2016 tarihinde Türk Telekom Stadı’nda oynanan Galatasaray-Trabzonspor (2-1) karşılaşmasının 86. dakikasında futbol alanlarından eşine seçkin rastlanan bir olay yaşandı. Maçın hakemi Deniz Ateş Bitnel, bordo-mavili futbolcu Luis Cavanda’ya, sebebiyet verdiği penaltının akabinde sert itirazı sonucu kırmızı kart gösterdi. Karara büyük reaksiyon gösteren Trabzonsporlu futbolcular hakeme ağır itirazlarda bulundu. Bu sırada Salih Dursun, Cavanda’ya kırmızı kart çıkaran Bitnel’in kartını elinden alarak, hakeme gösterdi. Salih Dursun da bu hareketinin akabinde kırmızı kartla oyun dışından kaldı. Trabzonspor, dünya gündemine giren bu tarihi karşılaşmayı 7 kişi tamamladı.

– 2019-2020 dönemi şampiyonu döneme berbat başladı

2019-2020 dönemini şampiyon tamamladıktan sonra 2020-2021’de ligde birinci 3 maçını da kaybeden Medipol Başakşehir, şampiyonluğa ulaşan kadrolar içinde birinci 3 haftada galibiyet ve puan alamayan birinci grup oldu. İstanbul temsilcisi birinci puanını 4. haftada, birinci galibiyetini ise 5. haftada elde etti. Medipol Başakşehir 42 haftalık süreçte 35. haftayı da düşme çizgisinde tamamlamasına karşın son haftalardaki performansıyla lige tutundu.