Korkmaz, yaptığı açıklamada, inovasyona ve teknolojiye yatırım yaptıklarını belirterek, “Endüstri 4.0 prensipleri çerçevesinde; pandemi periyodunda de takip sistemleri, giyilebilir teknolojiler, kablosuz ve taşınabilir tahlillerin saha uygulamalarını süratle uyguladık. IT stratejimizi, 2020 yılının başında ‘bağlı’ anahtar sözü ile tekrar yapılandırdık. Bağlı kavramı ile aygıtların internete bağlı olmasını değil, ‘bağlı bilgi, bağlı departmanlar, bağlı süreçler ve bağlı platformlar’ olarak bir bütünün çarklarını oluşturan dijital stratejiyi hedefledik” diye konuştu.

Dijitalleşme çalışmalarında, üretimden satışa paha zincirinin tamamını dikkate aldıklarını aktaran Korkmaz, şunları kaydetti:

“Saha üretim faaliyetleri, yeniden rafineri alanında yapılan bakım, proje üzere fizikî aktiviteler için taşınabilir ve giyilebilir teknolojiler, robotik projeler, optimizasyon, kestirimci bakım, üretim planlaması üzere analitik projeler, gemi planlama operasyonları, backoffice, finans operasyonları yahut ham petrol temini üzere ana süreçlerimizi yöneten uygulamalara kadar, çok geniş bir perspektifte dijitalleşmeyi ele alıyoruz. Tüpraş olarak çok büyük bir data altyapısı üzerinde bilgi tahlil sistemlerini kullanarak karar anında fark yaratabileceğimizi çok erken fark ettik. Ehil kaynaklara erişim ve üniversite/startuplara yakın olabilmek hedefiyle, ODTÜ ve İTÜ’de oluşturduğumuz Data Analitik Merkezlerimiz ve buralarda istihdam ettiğimiz doktora/master öğrencilerinden oluşan bilgi bilimci gruplarımız bu yıl da birçok projeyi hayata geçirdi.”

“Verilerin gücüyle yüz milyonlarca lira potansiyeli olan proje portföyünü yönetiyoruz”

Korkmaz, dünyanın en uygun bilgi analitik ünitesine sahip rafinerilerinden biri olmak maksadıyla yola çıktıklarını belirterek, “Rafinerilerimizde 150 bin sensörden her gün üretilen 650 milyon satır datanın işlenip manalandırılması konusunda çalışıyoruz. Türkiye’de sanayi şirketleri ortasında bu büyüklükte data üreten diğer bir şirket bulmak sıkıntı. Telekom yahut finans dalı ile daha çok benzeşiyoruz. Topladığımız bilgilerin gücü ile şu anda yüz milyonlarca lira ölçülebilir potansiyeli olan bir proje portföyünü yönetiyoruz. Projelerimiz bedel zincirimizin tedarik ve üretimden satışların tahsilatına kadar tamamına hitap ediyor.” tabirlerini kullandı.

Dijitalleşme çalışmaları kapsamında 2018’den bu yana Robotik Süreç Otomasyonu (RPA) uygulamalarıyla 100’e yakın sürecin yazılım robotuna devredildiğini vurgulayan Korkmaz, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“RPA sürecinin, iş gücümüze katkısı aylık 1.000 saatin üzerindeki insan çalışmasından tasarruf edilmesi manasına geliyor. Robotik Yol Haritası kapsamında güç kesiminde yenilikçi ve öncü uygulamalara devam ediyoruz. Bu doğrultuda da İzmit Rafinerimizden başlayarak, drone uygulamalarını rafineri alanlarında, tank içi bakımlarda ve yüksekte yapılan ölçümlemelerde riskli iş süreçlerine dahil ediyoruz. Böylelikle emniyetli ve inançlı çalışma ortamını en ileri dijital teknolojilerle güçlendiriyoruz.

Endüstriyel objelerin interneti tekrar rafineride önemli bir odak alanı. Hali hazırda sayıları yüzbinlerin üzerinde olan sensör altyapımızdan bahsetmiştim lakin nispeten ucuzlayan kablosuz sensörler gereksinime binaen anında yerleştirilerek üretim sürecinde bizim daha evvel alamadığımız birçok bilgiyi de değerlendirmemize yarar sağlıyor. Şirket çalışanları bir formda uzaktan bağlanarak dijital olan işlerini yerine getirebiliyor ama kimi vakit fizikî ekipmanlar üzerinde de oluşabilen problemlerde uzman dayanağına gereksinimleri var. Biz pandemi periyodundaki bu sorunu Akıllı Baret dediğimiz uzmanları uzaktan bağlanarak rafineride gezdirebildiğimiz projemiz ile aştık.”

“Büyük bilgiden robotik uygulamalara tüm teknolojik araçlar yelpazemizde mevcut”

Korkmaz, rafinaj kesiminde talepte meydana gelen azalışın ve çok yüksek oynaklığın olumsuz tesirlerini yönetebilmek için sıklıkla tekrar çalışılan optimizasyona öncelik verdiklerini aktararak, “Tüm riskleri dinamik bir anlayışla yöneterek aktif işletme sermayemizle sağlam bilanço yapımızı koruduk. 2020 yılında 19,8 milyon ton yurt içi satışla ülke talebinin büyük kısmını karşılarken, ihracat ve transit satış dahil 24,5 milyon ton toplam satış gerçekleştirdik” dedi.

Yapay zeka projelerinin, hem maliyet hem de iş gücü manasında önemli verimlilik alınan projelerden olduğunu belirten Korkmaz, şu tabirleri kullandı:

“Bir örnek vereyim; her ay yaklaşık 1 milyar dolarlık pahaya sahip olan ham petrol alımlarımıza karar vermek için de bir ‘lineer optimizasyon programı’ kullanıyoruz. Dünyanın çeşitli bölgelerinden çıkan 250’den fazla ham petrol cinsi bu programa tarifli. Ham petrol başına yaklaşık 300 adet datadan beslenen bu program 90’nın üzerinde eserin 4 farklı lokasyonumuzda optimize formda üretimine hangi hampetrolün alınması gerektiğinden başlayarak taraf göstererek, gerek talebe gerekse karlılığa odaklanarak üretim planımızı belirliyor.

Bu program ile rafinerimizdeki ünitelerin hangi modlarda çalışacağı, rafineriler ortasında hangi eserlerin transfer edileceği, hangi eserlerin ihraç edilmesi gerektiğine kadar yıllık 30 milyon tonun üzerinde kapasiteyi üretimden 2 ay evvelce başlayarak planlıyor. Lineer programlama milyonlarca muhtemel senaryoyu yaklaşık 2-3 dakika müddette pahalandırıyor. Optimizasyonun yanında, simulasyonlarla geleceği de planlayabiliyoruz.”

Korkmaz, rafinerilerin yüksek teknoloji ile çalışan fabrikalar olduğunu, zira tehlikeli ve yanıcı bir eserin daima üretilmek zorunda olduğunu aktararak, “Büyük bilgi, data analitiği, taşınabilir uygulamalar, objelerin interneti, robotik uygulamalar yahut fizikî robotlar üzere çabucak hemen tüm teknolojik araçlar tahlil yelpazemizde mevcut. Örneğin Tüpraş’ta üretimimizin eser ‘spekt’lerine ahengini takip edebilmek için sonucu 24 saati bulan laboratuvar testleri gerekiyor. Bu, mesela akaryakıtı 95 oktan ürettiğimizden emin olabilmek için bir mecburilik. Biz artık bu numuneleri girdilere ve kaidelere bakarak makine öğrenmesi ile laboratuvar kusur hisselerinin içinde iddia etmeye başladık. Yani buradaki yanılgı hissemiz laboratuvarda yapılan kimyasal testlerdeki kusur hissesi ile tıpkı.24 saat beklemeden üretim anında eserin kalitesini nihaileştirmek milyonlarca liralık randıman ve aslında kapasite artışı getiriyor” diye konuştu.

“Makine öğrenmesi algoritmalarıyla güç sarfiyatını yönetiyoruz”

Tüpraş Genel Müdür Yardımcısı Korkmaz, makine öğrenmesi algoritmaları ile güç sarfiyatını ölçmek ve yönetmek için bir platform oluşturduklarını, bu platform sayesinde gerçek vakitli güç harcamalarımızı takip edebildiklerini söyledi.

Karbon emisyonu platformunu oluşturmak için de çalışmalara başladıklarını anlatan Korkmaz, kelamlarını şöyle tamamladı: “Baca gazı, yakıt tüketimi, üretim verimliliği üzere parametleri değerlendirip karbon emisyonumuzu azaltmak için teknolojinin tüm nimetlerinden faydalanacağız. 

‘Bağlı’ stratejimize uygun olarak datayı demokratikleştirip yalnızca üst seviyeye raporlamalarda değil, karar düzeneğinin her noktasında kullanılmasını hedefliyoruz. ‘Tek ve aynı’ datayı, her düzeyde kararın merkezine alarak, yalnızca bilgi analistlerinin değil, tüm şirket çalışanlarımızın kullanmasını planlıyoruz. 2021, bu emelle oluşturduğumuz eğitim programlarımızla ‘veri vatandaşı’ dediğimiz çalışma arkadaşlarımızı büyük bilgi tahlil eğitimleri ile güçlendirerek bu dönüşümün birinci sonuçlarını bekleyeceğimiz bir yıl olacak.

Yakın gelecekte dijital dönüşüm teknolojileri manasında 3 kıymetli kavramın da ön plana çıkacağını düşünüyorum:​​​​​​​ data ve tahlilinin demokratikleşmesi,​​​​​​​ yalnızca meskenden değil birçok farklı coğrafyadan çalışanlara imkan veren dağınık tertipler ve​​​​​​​ iş ünitesi bazlı dataya dayalı karar süreçlerinin değer kazanması.​​​​​​​ Demokratikleşme derken, yeni çağda her işlevde her kademede çalışanın dataya dayalı karar verebilmesi, yani bilgiyi kullanabilmenin demokratikleşmesi çok değerli olacak. Büyük bilgi tahlil imkanları, yerelleşerek en ufak iş ünitelerinde dahi tesirli kullanılacak.”