Ergenlik, bireyin gelişim süreci içerisinde çocukluk devrinin bitişiyle birlikte kelamı edilen devrin başlangıcından fizyolojik olarak erişkinliğe ulaşıncaya kadar geçen bir gelişim periyodudur. Bu devir, fizyolojik manada kızlarda adetle ve göğüslerin büyümesiyle; erkeklerde ise yüzde kılların çıkması ve sesin kalınlaşmasıyla başlayan genel olarak da 13-22 yaşlar ortasını kapsayan bir gelişim devridir (KOÇ, 2004). Ergenlik periyodu, Unesco’nun tarifinde 15-25 yaşları ortasında gösterilirken, Birleşmiş Milletler’ in tarifinde ise 12-25 yaşları ortasında değerlendirilmiştir. Literatürde bu formda yaş aralıkları ile karşılaşılsa inceleme konusu “insan” olunca, kelamı edilen gelişim dönemlerinin -başlangıç ve bitiş anlamında- kesin olarak yaş sınırlamasını yapmak epeyce güçtür.

Bu devirde bariz fizikî değişiklikler ile birlikte günümüzde ebeveynlerin hayli kaygılandığı duygusal ve davranışsal değişimleri de göz arkası etmemiz mümkün değil. Hakikaten G. Stanley Hall’in de Çağdaş Ergenlik devri hakkındaki çalışmalarında ‘fırtınalı ve gerilimli dönem’ kullanımına rastlıyoruz.

BİZ BU TÜRLÜ BİR DEVİR GEÇİRMEDİK!

Ebeveynler sık sık kızları/oğulları hakkında yardım talebinde bulunurken güya meskende dönüşüme uğramış bir varlık yaşıyormuş üzere bahsederler. Çok tatlı, sevecen ve girişken olan çocuklarının daha içine kapanık, agresif ve huysuz olduğunu, aileden kimse ile bağlantıya geçmediğini söyleyip çaresizliklerini lisana getirirler. Ve tüm bu sitem cümlelerinin gerisinden her vakit olmasa da sıkça duyduğum bir cümle ‘Biz de bu yaşlardan geçtik fakat ben bu türlü bir devir yaşamadım bilmedim’ olur. Bu durumu yaşayan ve yaşamayan yetişkinler için ergenlik devri var mıdır, yok mudur, çağın uydurması mıdır sorularına verdikleri karşılıklara nazaran şekillenen ebeveyn tavırları oluştu.

SAHİDEN ERGENLİK DİYE BİRŞEY VAR MI?

Üstte bahsettiğimiz tanımlar doğrultusunda çocukluk, gençlik, orta yaş ve yaşlılık üzere ergenlik devrinde ömür periyodunun bir kesimidir. Bu periyodun özelliklerini buhranlı, agresif ve asi olması gerektiği üzere içeren bir tarif da yanlışsız olmayacaktır.

Beşerler kişiselleşmeye dair attıkları adımlar ve varoluşsal sorgulamalarını yaşarken içinde bulundukları toplumsal kaidelerin müsaade verdiği ölçüde bir buhran yaşarlar. Bu buhran ergenlik periyodunda de olabilir, yetişkinlik periyodunun rastgele bir basamağında da olabilir. Tabi ki bu sürecin yaşanması için kişinin kişiselleşme, özerkleşme üzere isteklerini yaşıyor olması ya da yaşayabileceği bir ortama sahip olması gerekir. Bunu daha âlâ anlamak için tarihî süreç içerisinde insanlığın gelişim periyotlarını de güzel anlamak gerekir.

BÜYÜK BUHRAN VE ERGENLİK DEVRİ

1929 yılında Borsanın çökmesi ve tüm dünyayı etkileyecek olan krizin başlaması Büyük Buhran olarak tarihe geçti. 1929 Büyük Buhran sonrası ekonomik, siyasi, sosyo-kültürel değişimlerin birçok sonucu oldu. Bunlardan biri de ergenlik kavramının oluşması. Ekonomik buhranda işlerini birinci kaybedenler çocuk personeller oldu. (Jensen, 2019). O güne kadar çalışmak ve yapılması zarurî aksiyonların dışına çıkmak üzere bir seçeneği olmayan 14-17 yaş kümesi gençler liselere kaydoldular. Zira bu gençler için yapılabilecek öteki bir şey yoktu ve bu Amerikan Eğitim tarihinde liselerin yükselişi olarak görülen bir periyot oldu. Bu yıllara kadar konuta ekmek getirme yükümlülüğü olan gençler varken, bu devirden sonra okula gitmekten başla bir sorumluluğu olmayan yeni bir sınıf ortaya çıktı ve bu gençler var olmak, kişiselleşmek, kim olduğunu sorgulamak, aileden bağımsız bir kişi olmak üzere kavramlar ile tanışabilirlerdi. Seçenekler karşısında bir tercih yapmak ve bu tercihi yaparken neyin kendisi için hakikat olduğunu bulmaya çalışmak başlı başına bir problemdi ve bunu yaşarken etrafın dayanağı ve kaidelerin esnekliğine gören değişen bir geçiş evresi ergenlik devrinin nasıl geçtiği olarak günümüze kadar kendini gösterdi.

Bu süreci bireyler yalnızca ergenlik periyodunda yaşamaz. Hayatın belirli periyotlarında tekrar seçenekler ile karşı karşıya kaldıklarında ve hayatları ile ilgili, kimlikleri ile ilgili, varoluşları ile iligli sorgulamaları yaşadıklarında – orta yaş krizi gibi- kişiselliklerini elde etmiş olmanın seviyesine nazaran daha az şiddetli ya da çok şiddetli bir periyot geçirirler.

Ebeveynlerin bu periyotta gerçek hudutları çizerek, kişiselliği ve yetişkinliğe geçişi desteklemeleri yeniden kendi hayatlarındaki özerklikleri ile çok bağlantılı olacaktır.

Herkes bu süreçten geçmeyebilir. Herkes birebir sorgulamaları tıpkı formda yaşamayabilir. Bu da mizaç eğilimi ve aile yapısına nazaran şekillenmekten doğan bir sonuçtur. Ve bu yüzden ergenlik periyodu diye bir şey vardır lakin ergenlik devri diye standart bir şey yoktur.