Özgüven eksikliği, öteki rahatsızlıklardan kaynaklanabileceği üzere birtakım durumlarda da birçok öteki rahatsızlıklara davetiye çıkarabilmektedir.

Etrafınızdaki insanların ferdî alanlarınızı aştıklarını düşündüğünüzde hudut koyamıyorsanız, gerektiğinde hayır diyemiyorsanız, toplumsal ortamlarda yer almak sizde ağır bir telaşa neden oluyorsa, yetersizlik ve değersizlik kanıları zihninizde ağır bir yer kaplıyorsa özgüven eksikliğinden bahsedebilmek mümkündür.

Özgüven eksikliği bazen çocukluk yaşantılarının sonucunda oluşabilmekte bazen de vakit içinde yetişkinlikte yaşanan olumsuz tecrübelerden kaynaklanabilmektedir.

Yaptığı bir davranışın akabinde kâfi takdiri, onayı, ilgiyi, sevgiyi ve saygıyı alamayan çocukların özgüven sorunları yaşaması epeyce sık karşılaşılan bir durumdur. Bununla birlikte daima eleştirilmeye, kıyaslanmaya yahut cezalandırılmaya maruz kalıyorsa özgüven sorunu daha da şiddetli bir hal alabilmektedir. Bu halde büyüyen çocukların eleştirilme, onaylanmama ve yanılgı yapma korkusu yetişkinlikte de baskın gelebilmektedir. Bu nedenle kendisini bu hisleri hissedebileceği her türlü ortamdan kaçınırken bulması kaçınılmaz olabilmektedir.

Özgüven eksikliğinin birtakım belirtilerini şu halde sıralayabiliriz:

• Kişinin kendisini daima diğerleriyle kıyaslaması

• Yetersizlik, değersizlik, başarısızlık hisleri

• Eleştirilme korkusu yaşamak

• İlgilerde hudut koyma sorunları yaşama

• Beklentileri her vakit düşük tutmak

• Hayır diyebilmekte zorluk çekmek

• Sıkça onaylanma gereksinimi hissetmek, reddedilmekten korkmak

• Karar vermede etabında zorluklar yaşamak

• Risk almaktan kaçınma

• Kişinin dış görünüşünden mutlu olmaması, beğenmemesi

• Bir bahis hakkındaki fikrini söylemekten kaçınmak

• Kişinin olumlu yanlarını görmezden gelerek olumsuz yanlarına odaklanması

Ruhsal dayanak almak, özgüveni arttırmak konusunda en kıymetli araçlardan biri olabilmektedir. Bu süreçte kişinin kendisine, etrafına ve dünyaya ilişkin algılarına odaklanılarak bakış açısı tekrar şekillendirilmeye çalışılmaktadır ve bunun sonucunda benlik algısında değişimler meydana gelmektedir.

Özgüven Eksikliği İçin Neler Yapılabilir?

• Kendinize, yaşantılarınıza, fikirlerinize şefkat göstermek ile başlayabilirsiniz. Bu durumunuzun geçmişte yaşadığınız olumsuz tecrübelerden kaynaklandığını hatırlamak size yardımcı olabilir.

• Yeni hobiler edinmeyi deneyebilirsiniz. Bunun için öncelikle kendinizi dinleyip ilgi alanlarınızı keşfetmelisiniz.

• Gün içinde fikirlerinizi izleyerek olumsuz niyetlerinizi bulabilirsiniz. Olumsuz niyetlerinizi fark edebilmek onları olumlu niyetlerle değiştirebilmenizi kolaylaştırabilir. “Resimde gereğince yeterli olmadığımı düşünüyorsam bu mevzuda kendimi nasıl geliştirebilirim?” “Başkalarının takdiri beni pahalı yahut bedelsiz yapmaz, kendime kıymet veren kişi ben olmalıyım.” üzere.

• Hayattaki amaçlarınızı liste yaparak bu amaçlara ulaşmak için küçük adımlar atabilirsiniz. Başardığınız her bir adımda kendinizi ödüllendirmeyi ihmal etmeyin.

• “Mükemmel olmak” kanısından kurtularak kendinize kusur yapma hissesi bırakabilirsiniz. Her şey her vakit harika olamaz ve olmayacak.

• Hayatta başardığınız şeylerin listesini yaparak olumlu yanlarınızı keşfedebilirsiniz.

• Sizi destekleyen, anlayan, cesaretlendiren, yargılamayan insanlarda daha fazla vakit geçirmeye itina gösterebilirsiniz.

• En kıymetlisi ise bu durumlarla baş etmekte zorlanıyorsanız kesinlikle bir uzman yardımı almalısınız.