Testosteron her iki cinsiyette de bulunan fakat erkeklerde seviyesi çok daha yüksek olan bir seks hormonudur. Ergenlik devrinde imali artar ve 30 yaşından sonra azalmaya başlar. Otuz yaşından sonra erkeklekrde testosteron seviyesinde her yıl yaklaşık yüzde 1’lik azalma olur. Testoteron seviyesindeki azalma yaşlanmanın doğal bir sonucudur.

Pekala bu hormondaki doğal düşüş ne manaya gelir? Erkeklik hormonunun azalmasına hangi belirtiler eşlik eder? Bu yazımızda testoron düşüklüğü ve tesirlerini ele alacağız. Testosteron azalması bilhassa orta yaş ve üzerindeki erkekler için çok değerli bir bahis çünkü testosteron erkeklerde aşağıda sıraladığımız birçok beden işlevinin sürdürülmesine yardımcı olur:

• Cinsel dürtü ve istek • Sperm üretimi • Kas kütlesi / kas gücü • Yağ kütlesinin bedendeki dağılımı • Kemik yoğunluğu • Alyuvar imali

Testosteron bu kadar çok işlevi etkilediğinden, onun azalması erkeklerde birçok vakit yaşlanma ya da andropoz belirtileri denen manalı fizikî ve duygusal değişimlere yol açabilir. O nedenle, bu türlü bir durumdan kuşkulanıldığında testosteron seviyelerinin tayini ve hekim denetiminde uygulanacak bir tedavi ve ömür stili planı, erkeklerin daha verimli ve enerjik bir orta yaş periyodu geçirmesini sağlayacaktır.

Düşük Testosteronun Sinyali Olabilen 9 Belirti:

Cinsel Fonksiyon Testosteron seviyelerinin düşmesiyle birlikte erkekler en büyük tasalarından olan cinsel istek ve performansın azalmasıyla karşı karşıya kalabilirler. Erkekler yaşlandıkça cinsel fonksiyonla ilgili bir dizi semptom yaşayabilirler ve bunlar erkeklik hormonunun azalmasına bağlı olabilir:

• Cinsel dilekte azalma • Uykuda ve sabahları meydana gelen zaten ereksiyonların azalması • Kısırlık

Erektil Disfonksiyon (ED) ya da sertleşme bozukluğu denen durum testosteron üretiminin yetersiz olmasının sık rastlanan bir sonucudur. Testosteron düşüklüğüne sertbeşme sıkıntısının eşlik ettiği olgularda hormon replasman terapisi, yani hormon verilmesi sertleşme bozukluğunun düzelmesine yardımcı olabilir.

Testosteron erkeklerde cinsel dürtülerin ve libido yüksekliğinin baş sorumlusu olan hormondur. Testosteron düşüklüğü, libido düşüklüğünü, sertleşme azalmasını ve sperm sayısında bir ölçü azalmayı beraberinde getirir. Bu tesirlerin hiç biri, ya da hepsi apansız ortaya çıkmaz, ekseriyetle vakit içerisinde artarak kendini belirli eder. Ayrıyeten testosteron düşüklüğü dışında öbür nedenleri de olabilir.

Fizikî Değişimler Testosteron düzeyleriniz düşükse bedeninizde bir dizi fizikî değişim oluşabilir. Testosteron seviyelerinin kâfi olması kas kütlesinin sürdürülmesine, sakal çıkması ve beden kıllanmasının artmasına ve beden sınırlarının erkeksi bir görünümüne sahihp olmasını sağlayan bir faktördür. Testosteron seviyelerinin düşmesi ise aşağıdaki fizikî değişimlere yol açabilir.

• Bedenin yağ kütlesinde artış • Kas kütlesinin / gücünün azalması • Kemik sağlamlığında azalma • Beden kıllarında azalma • Göğüs dokusunda şişme/hassasiyet • Yüz kızarması • Yorgunlukta artış • Kolesterol metabolizması üzerindeki tesirler

Uyku Bozuklukları Güç seviyelerinde düşüklüğe neden olabilmesinin yanı sıra düşük testosteron seviyeleri uykusuzluğa ve uyku örüntüsünde diğer değişimlere neden olabilir. Lakin dikkat edilmesi gereken bir nokta, testosteron replasman terapisinin uyku apnesine neden olabilmesidir. Uyku apnesi uyku sırasında nefes almanın tekrarlayan bir biçimde durup başlamasıyla karakterize olan önemli bir sıkıntıdır. Uykuda kıymetli bozulmalara neden olabilir. Öte yandan, uyku apnesinin sonucunda meydana gelen olaylar zinciri, testesteron seviyelerinin düşmesine yol açabilir. Lakin şahısta uyku apnesi olmasa bile düşük testosteron ile uyku saatlerinin azalması ortasında güçlü bir bağıntı vardır. Bunun nedeni bilinmemektedir.

Duygusal Değişimler Fizikî değişimlerin yanı sıra düşük testosteron seviyeleri his durumunu etkileyebilir. Bu durum ıstırap yahut depresyon hislerine yol açabilir. Genel yeterlilik halinde bir azalma, bellek ve odaklanma sıkıntıları, motivasyon ve özgüven azalması yaşanabilir. Testosteron duygusal düzenlemeyi etkileyen bir hormondur. Depresyon erkeklerde düşük testosteron seviyeleriyle irtibatlıdır. Bu depresif ruh hali sonluluk, alınganlık, cinsel dürtülerde azalma ve yorgunluğun bir kombinasyonu olarak kendini gösterebilir.

Öteki Nedenler Üstte saydığımız belirtilerin her biri, testosteron seviyesindeki düşüklüğün bir sonucu olabileceği üzere bunlar tıpkı vakitte, yaşlanmanın olağan yan tesirleri olabilir. Aşağıdaki durumlarda da kelam konusu semptomlara neden olabilir:

• Tiroid hastalıkları • Testis hastalıkları • Enfeksiyonlar • Tip 2 Diyabet • İlaçların yan tesirleri • Kalp damar hastalıkları • Alkol ve Sigara alışkanlığı • Hipofiz bezinden kaynaklanan sıkıntılar • Kronik gerilim

Semptomların nedenlerini tam olarak belirlemek için tabip denetiminde üstteki durumlara yönelik laboratuar testlerinin ve öteki tetkiklerin yapılması yanlışsız olur. Testosteron seviyelerini belirlemenin en inançlı ve tek yolu kan testi yaptırmaktır. Harvard Tıp Fakültesi (HMS) 65 yaş üzerindeki erkeklerde testosteron seviyesi gayesinin 300–450 ng/dL (nanogram/desilitre) olmasını tavsiye etmektir. Bu bedel o yaş kümesindeki erkeklerdeki olağan sonun orta noktasıdır.

Tedavi Planı Testosteron düşüklüğünün sebebinden bağımsız olarak testosteron seviyelerini artırmak ve bu duruma bağlı belirtileri azaltmak için çeşitli tedavi seçenekleri mevcuttur:

Testosteron terapisi Testosteron takviyesi, testosteron düşüklüğü yaşayam erkeklerde bir seçenektir. Farklı yollardan uygulanabilir: birkaç haftada bir kas içerisine enjeksiyon; cilde uygulanan flastar yahut jel formunda; ağız içerisine uygulama; kalça cildi altına yerleştirilen pellet formunda uygulamalar mevcuttur. Prostat kanseri riski yüksek olan erkeklere testosteron terapisi uygulanmaz. Terapiye kesinlikle tabip denetiminde başlanması ve sürdürülmesi gerekir. Testosteron terapisi ile birlikte ve/veya testosteronu doğal yollardan artırmak emelli birtakım ömür usulü değişiklikleri yararlı olacaktır:

• Kilo verilmesi: Yağ kütlesinin azaltılarak kilo denetimi testosteronun düşmesini yavaşlatabilir. • Fizikî aktivitenin artırılması: Sistemli idman testosteron seviyeleri üzerinde olumlu tesir yapar. • Erektil disfonksiyon tedavisi: Sertleşme bozukluğunun tedavisi cinsel performansı artırır. • Uykuya yardımcı dayanaklar: Uygun doğal takviyeler ve hipnoterapi ile uyku kalitesi artırılabilir. • Fitoterapi: Uygun bitkisel kürler doğal yoldan testosteron üretimini uyarabilir. • Beslenme: Uygun besin dayanakları ve besinler erkek yaşlanmasına bağlı sıkıntılarda yararlıdır.

Özet Düşük testosteronla ilgili olabilecek sıkıntılar yaşıyorsanız hekiminize danışın. Ayırıcı teşhis için yapılacak testosteron ve öteki kan testleriyle bu belirtilerinizi anlayabilir, farklı tedavi seçenekleriyle testosteron seviyelerinizi artırabilirsiniz. Hekiminiz testosteron düşüklüğü yahut bununla ilgili belirtilere neden olabilecek altta yatan nedeni belirlemede size yardımcı olacaktır.