Varis günümüzde epeyce sık karşılaşılan fakat riskleri pek fazla bilinmeyen, daha çok estetik dertler nedeni ile kelam konusu edilen bir hastalıktır. Fakat bacakta önemli yaralar açılmasına ve hatta bacağın çeşitli düzeylerden kaybına dahi yol açabilecek olan bu toplardamar hastalığını ciddiye almak gerekmektedir. Erken evrelerde yakalandığında tedavisi kolay ve ilerlemesini engellemek mümkün olan bu hastalıkla ilgili ve bu hastalığın etkilediği toplardamarlarla ilgili merak edilenleri 6 unsurda açıklayacağım:

1. Bacak toplardamarlarında akım yerçekiminin karşıtı istikametinde ve büsbütün pasif bir halde gerçekleşir

Bu akımı sağlayan 2 temel faktör atardamarlardaki kanın itiş gücü ve kalbin emiş gücüdür. Bunun dışında bacak kaslarının hareketi ile toplardamarlarda sağlanan sağma tesiri toplardamar akımına dayanak olan en kıymetli etkenlerden birisidir. Bu nedenle koşma, yürüme ve yüzme üzere sporlar, varisten hami aktivitelerdir.

1. Varis sıklıkla bacaklarda karşılaşılan bir hastalıktır.

Varis hastalığı, toplardamarlardaki akımda bozulmalar ve toplardamar yapısındaki değişikliklerle birlikte meydana gelen genişlemelerle karakterize bir hastalıktır. Yerçekimi ve yüksek basınç, varis hastalığının gelişimindeki en değerli faktörlerdendir. Bu nedenle yerçekiminin en fazla etkilediği ve bu nedenle basıncın en yüksek olduğu bacak toplardamarları, süreçten en çok etkilenen damarlardır.

1. Bacaktaki toplardamar sistemi epeyce yaygındır.

Bacaklarda temel olarak 3 toplardamar sistemi bulunur. Bunlardan birincisi derinde ve kaslar ortasında yer alan, daha geniş yapıdaki derin toplardamar sistemidir. İkinci sistem olan ve kaslarla cilt ortasında bulunan sisteme yüzeyel venöz sistem ismi verilir. Bu sistemdeki ana damarlardan biri olan safen veni, tıpkı vakitte koroner baypas ameliyatlarında, baypas için kullanılan bir damardır. Üçüncü ve son sistemse bacağın çeşitli düzeylerinde derin sistem ile yüzeyel sistem ortasında temas kuran ve perforan venöz sistem olarak isimlendirilen sistemdir. Her 3 sistem de varis hastalığından etkilenebilmektedir ve her 3 sistem için de farklı tedavi metotları mevcuttur.

1. Varislerde kapakçıklarda işlev bozukluğu meydana gelir.

Olağanda toplardamarların içinde kanın tek istikametli hareketini sağlayan kapakçıklar mevcuttur. Kan, yerçekiminin aykırısı tarafında bilekten kalbe gerçek hareket etmektedir. Bu hareket sırasında damar içindeki kapakçıklar kanın üst yanlışsız hareketi sırasında açılırlar, daha sonra kapanarak kanın geriye kaçmasını engellerler. Çeşitli sebeplerle bu kapakçıklarda meydana gelen yapısal yahut işlevsel bozukluklar kanın geriye hakikat kaçmasına ve vakit içinde varis hastalığının gelişmesine neden olur.

1. Karnın alt kısmındaki toplardamarlarda da varisleşmeler meydana gelebilir.

Karnın alt kısmındaki toplardamarlar da bacaklardan sonra yerçekiminden etkilenen ve varis gelişimi görülebilen damarlardır. Anal bölgede gelişen hemoroidler, erkeklerde testislerde görülen varikosel ve bayanlardaki kasık ve alt karın toplardamarlarının varisleşmesi olarak tanım edilen pelvik konjesyon sendromu da temel de toplardamarlardaki varisleşme ile karakterize hastalıklardır.

1. Gebelik toplardamar hastalıkları açısından değerli riskler oluşturur.

Gebelik hem bacak toplardamarlarında hem de karnın alt kısmında yer alan rahim, yumurtalık üzere organların kanını toplayan toplardamar sistemlerinde çeşitli problemlere yol açabilir. Gebelik sırasında aylar içinde bebeğin büyümesine bağlı olarak karın içinde artan basınç ve bebeğin çeşitli bölgelerinin damarlara yaptığı direkt baskı, toplardamarlar da basıncın artışına, akımın bozulmasına ve kalıcı/geçici yapı bozukluklarının gelişmesine neden olur. Bu nedenle bilinen varis hastalığı olan bayanların ya da gebelik sırasında varisi düşündürebilecek şikayetleri (bacaklarda damar belirginleşmesi, bacak şişliği, bacak ağrısı gibi) olan anne adaylarının damar cerrahlarına başvurması gerekmektedir.

Sağlıklı bir hafta dilerim